۸ نکته مهم درباره بدنسازی نوجوانان که نمیدانستید! + نمونه برنامه بدنسازی برای نوجوانان
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
نظرات
فهرست مطالب
آیا ورزش بدنسازی برای نوجوانان مناسب است؟ آیا بدنسازی نوجوانان با گروههای سنی دیگر متفاوت است؟ چه نوع تمریناتی برای نوجوانان مناسب است؟
در ابتدای کار تبریک میگوییم که در زمان بسیار خوبی به فکر سلامتی و زیبایی اندام خود افتادهاید! سنی که شما دارید یک زمان طلایی است و میتوانید برای یک عمر تناسب اندام و سلامتی سرمایهگذاری کنید. فرقی نمیکند با چه هدفی ورزش را شروع کردهاید، بههرحال این انتخاب به شما کمک خواهد کرد و تاثیر مثبتی بر زندگی شما خواهد داشت. در این مطلب از فیتامین، قرار است به همه سوالات شما درباره بدنسازی برای نوجوانان پاسخ دهیم.
بهترین سن شروع بدنسازی نوجوانان
ورزش برای همه سنین مناسب است اما بدنسازی حرفهای برای نوجوانان میتواند از ۱۵ سالگی آغاز شود اما چند شرط و نکته مهم دارد.
اول اینکه حتما بلوغ شما شروع شده باشد؛ پیش از بلوغ بدنسازی را شروع نکنید. این را کالج پزشکی ورزشی آمریکا میگوید. به گفته این محققان، بدنسازی برای نوجوانانی که بلوغشان آغاز شده، حجم عضلات و قدرت را افزایش میدهد؛ اما در صورتی که نوجوان هنوز به بلوغ نرسیده باشد، قادر به ساخت توده عضلانی نیست.
نکته مهم بعدی این است که نوجوانی که هنوز در حال رشد است نباید تمرینات بدنسازی بزرگسالان را انجام دهد؛ بلکه باید برنامهای مخصوص خودش و متناسب با توان و ظرفیت بدنی خودش انجام دهد.
برنامه بدنسازی بزرگسالان برای یک نوجوان سنگین است و ممکن است به رشد او آسیب بزند؛ بنابراین ضروری است برنامه نوجوان با برنامه یک بزرگسال متفاوت باشد.
نکته مهم دیگر این است که حتما برنامه را یک مربی حرفهای و متخصص بنویسد. در صورتی که مربی کارشناس داشته باشید و مطابق شرایط بدنی خودتان تمریناتتان را برنامه ریزی کند، بدنسازی برای شما مفید و موثر خواهد بود. بسیاری از بدنسازان اسطورهای، مانند جی کاتلر و آرنولد شوارتزنگر، از نوجوانی شروع به تمرین کردند. حتی قهرمان بزرگ ایران، هادی چوپان هم از سن کم وارد ورزش بدنسازی شده است!
نکته:ورزش بدنسازی برای نوجوانان اشکالی ندارد اما برای کودکان مناسب نیست.
باید بدانیم که تستوسترون، هورمون جنسی مردانه، در حدود ۱۹ سالگی به اوج خود میرسد. این هورمون نقش کلیدی در رشد و قدرت عضلات، رشد طبیعی، رفتار جنسی و سلامت استخوانهای فرد دارد.
بنابراین، اگر به عنوان یک نوجوان هدفتان از بدنسازی افزایش حجم و قدرت عضلات است، ۱۹ سالگی به بعد سنی است که بدنتان برای این هدف آمادگی کامل دارد.
اگر شما ۱۴ سال یا بیشتر دارید میتوانید از چنین برنامهای استفاده کنید. در زیر یک نمونه برنامه بدنسازی برای نوجوانان ۱۴ ساله میآوریم.
جلسه اول
حرکت
ست و تکرار
پرس سینه هالتر
۳ ست ۱۲تایی
زیربغل قایقی
۳ ست ۱۲تایی
پرس سرشانه دمبل
۳ ست ۱۲تایی
نشر جانب دمبل
۳ ست ۱۲تایی
پشت بازو سیمکش ایستاده
۳ ست ۱۲تایی
جلوبازوهالتر ایستاده
۳ ست ۱۲تایی
کرانچ پا ۹۰ درجه
۳ ست ۱۲تایی
چرخش روسی
۳ ست ۱۰تایی
دوچرخه ثابت
۱۰ دقیقه
پرس سینه هالتر
نحوه انجام حرکت
ابتدا بر روی یک میز صاف دراز بکشید؛
فاصله دستها از هم در حد معمولی باشد، کمی بازتر از عرض شانه، به نحوی که در میانهی حرکت، یک زاویه ۹۰ درجه بین بازو و ساعد ایجاد شود؛
هالتر را از روی دستگاه جدا کرده و آن را مقابل سینه خود بگیرید؛ این نقطه شروع حرکت است؛
از این نقطه نفس خود را داخل دهید (عمل دَم) و بهآرامی هالتر را پایین بیاورید تا نقطهای که هالتر به سینه شما برسد؛
پس از مکثی مختصر، در حین بالا بردن هالتر به نقطه شروع خود، عمل بازدم را انجام دهید؛
(نفستان را بیرون دهید) روی استفاده از ماهیچه سینه خود تمرکز کنید، در بالاترین نقطه ماهیچه سینه را منقبض کنید و پس از کمی مکث، به آرامی به پایین برگردید؛
هالتر باید در همه حالت در کنترل شما باشد؛
زمانیکه تعداد مطلوب تکرار انجام دادید، هالتر را در جای خود بگذارید.
پاهایتان را از روی زمین جدا کنید و بهصورت ۹۰ درجه خم کنید و معلق نگه دارید؛
دستهای خود را کنار گوشهایتان قرار دهید؛
بهآرامی و بدونِ ضربهزدن به سمت بالا و جلو حرکت کنید تا جایی که پشتتان را از زمین بلند کنید که به مهرههای کمرتان فشار وارد نشود؛ سپس به حالت اولیه بازگردید؛
لازم نیست که کامل بلند شوید؛
جدا شدنِ پشتتان از روی زمین به اندازه چند سانتیمتر هم کفایت میکند تا اینکه سطح قدرت و آمادگیِ شما بالاتر برود و بتوانید دامنه حرکتی را بیشتر انجام دهید.
هر دو انتهای طناب را در دست بگیرید، طناب را پشت سر خود روی زمین قرار دهید؛
دستهایتان را بلند کرده، طناب را از روی سر خود عبور داده و آن را پایین بیاورید؛
وقتی به زمین میرسد از روی آن بپرید؛
سرعت مناسبی که بتوانید آن را ثابت نگه دارید برای چرخاندن طناب پیدا کنید؛
برای ایجاد تنوع میتوانید از تکنیکها و سرعتهای مختلفی استفاده کنید؛
طنابزدن ورزشی هیجان انگیز است، سرعت عکسالعمل شما را به چالش میکشد و به انرژی زیادی نیاز دارد؛
شخصی با وزن ۶۸ کیلوگرم، حدود ۳۵۰ کالری در طول ۳۰ دقیقه میسوزاند، در مقایسه با بیش از ۴۰۰ کالری که در همین مدت زمان یک شخص در حین دویدن مصرف خواهد کرد.
با اتمام تکرارهای یک طرف بدن همین حرکت را برای پای دیگر نیز انجام دهید.
ساق ایستاده دمبل تناوبی
نحوه انجام حرکت
صاف بایستید و پاهایتان نزدیک بههم باشد؛
یک عدد دمبل مناسب انتخاب کرده و دستانتان کنار بدن بهصورت کشیده قرار بگیرد؛
سپس روی نوک انگشتان پای خود به تناوب و به نوبت بالا و پایین بروید؛
کشش و انقباض فراموش نشود؛
یک دست خود به جایی بگیرید تا تعادلتان را حفظ کنید.
طناب زدن
نحوه انجام حرکت
هر دو انتهای طناب را در دست بگیرید، طناب را پشت سر خود روی زمین قرار دهید؛
دستهایتان را بلند کرده، طناب را از روی سر خود عبور داده و آن را پایین بیاورید؛
وقتی به زمین میرسد از روی آن بپرید؛
سرعت مناسبی که بتوانید آن را ثابت نگه دارید برای چرخاندن طناب پیدا کنید؛
برای ایجاد تنوع میتوانید از تکنیکها و سرعتهای مختلفی استفاده کنید؛
طنابزدن ورزشی هیجان انگیز است، سرعت عکسالعمل شما را به چالش میکشد و به انرژی زیادی نیاز دارد؛
شخصی با وزن ۶۸ کیلوگرم، حدود ۳۵۰ کالری در طول ۳۰ دقیقه میسوزاند، در مقایسه با بیش از ۴۰۰ کالری که در همین مدت زمان یک شخص در حین دویدن مصرف خواهد کرد.
همانطور که گفتیم نوع بدنسازی نوجوان باید با گروههای سنی دیگر، متفاوت باشد و توجه به نکات زیر در انجام ورزش بدنسازی برای نوجوانان ضروری است.
هرگز گرم کردن قبل از ورزش را فراموش نکنید!
گرم کردن بدن قبل از هر ورزشی لازم است. حرکات کششی عضلات شما را گرم میکند و از آسیبهای احتمالی در طول ورزش پیشگیری میکند. همچنین باعث افزایش انعطافپذیری عضلات و مفاصل شما میشود. انجام حرکات کششی پس از تمام شدن تمرین را برای سردکردنِ بدن، فراموش نکنید.
تمرینات کاردیو هم انجام دهید!
شما باید تمرینات کاردیو و هوازی هم کار کنید. تمرینات هوازی برای بالا بردن آمادگی جسمانی شما ضروری هستند. فایده اول تمرینات هوازی به قلب شما میرسد و سلامت قلبی عروقی شما را تضمین میکند.
در انتخاب وزنهتان دقت کنید!
حتما وزنهای در حد توان خود انتخاب کنید. وزنه ای را انتخاب کنید که برایتان خیلی سنگین یا سبک نباشد. در ماههای اول با احتیاط کار کنید تا عضلات شما به خوبی تقویت شوند. تحت نظر مربی کار کنید تا حرکتی را اشتباه انجام ندهید.
علاوهبر ورزش، ایجاد فقط چند تغییر دیگر در زندگی شما میتواند به تناسب اندام و سلامتیتان کمک کند. برای مثال اگر عاشق فیلم دیدن هستید به هنگام تماشای فیلم، ورزش کنید (روی زمین بنشینید و دراز نشست انجام دهید؛ یا دمبل بزنید یا روی دوچرخه ثابت رکاب بزنید.)
همچنین به شما پیشنهاد میکنم با دوچرخه به مدرسه بروید یا مسیر را پیادهروی کنید. به جای آسانسور یا پله برقی از پلهها استفاده کنید. هر شب ۹ تا ۱۰ ساعت خواب داشته باشید. سیگار نکشید، هرگز الکل ننوشید و هیچ نوع مواد مخدری را امتحان هم نکنید. با این کار، ظرف چند سال، شما تبدیل به یک ورزشکار حرفهای میشوید!
تغذیه اصولی و مناسب داشته باشید!
روزانه ۳ وعده و ۲ میانوعده غذای سالم بخورید. حواستان باشد که وعده قبل از تمرین و بعد از تمرین را فراموش نکنید! آب فراوان بنوشید. شما میتوانید از نوشیدنیهای ورزشی طعمدار هم استفاده کنید. غذاهای ناسالم و فستفودی کمتر بخورید. چنین غذاهایی اغلب پر از چربی ناسالم، کلسترول، نمک و قند هستند.
حرکات سینه را هر روز انجام ندهید!
خطر زیاد تمرین کردن برای تمام گروه عضلات است. اما در گروه عضلات سینه بیشتر دیده میشود. زیاد تمرین کردن سینه یکی از بدترین عاداتی است که پسرهای نوجوان دچار آن میشوند. در ۲۰ سالگی عضلات سینه آنقدر رشد کرده و خشک شدهاند که مانند انسانهای نخستین میشوید. هر بار که فشار به آنها وارد میشود عضلات پاره میشوند، پس به زمان کافی برای ریکاوری نیاز دارند.
کل بدنتان را ورزش دهید، هم بالاتنه و هم پایینتنه. افراد زیادی یا بر روی پایین تنه تمرکز میکنند یا بالاتنه. نوجوانان باید عضلات پایه را قوی کنند تا بتوانند قدرت و انرژی را در فعالیتهایشان، توزیع کنند.
بنابراین حتما در انجام تمرینات پایینتنه و بالاتنه تناوب را رعایت کنید. به علاوه، باید تعادل، تمرین با وزن بدن و پلایومتریک نیز داشته باشید.
خیلی سنگین کار نکنید!
نکتهی دیگری که در بدنسازی برای نوجوانان خیلی اهمیت دارد، شدت تمرینات است. بدن یک نوجوان هنوز در حال رشد است. برای اینکه به صفحه رشدتان فشار وارد نشود، باید از وزنههای سنگین پرهیز کنید.
اگر نزدیک به ۱۸ سالگی هستید، میتوانید کمکم اصول وزن سنگین را اجرا کنید، اما اگر حدود ۱۵ سال دارید، باید ورزشهای استقامتی_عضلانی را انجام بدهید و قبل از برداشتن وزنههای سنگین، فرم درست آن را یاد بگیرید.
تغذیه برای نوجوانان در بدنسازی به چه صورت باشد؟
به عنوان یک بدنساز نوجوان، فرصتی برای ایجاد عادات خوب غذایی در سنین پایین دارید. اگر وزن شما کم است و قصد حجم گرفتن دارید، از همین ابتدای کار حجم تمیز بگیرید.
سعی کنید، کربوهیدرات مورد نیازتان را با کربوهیدراتهای پیچیده مانند نان گندم کامل، بلغور جو دوسر، برنج قهوهای، سیب زمینی، میوهها و سبزیجات تامین کنید. همچنین انواع پروتئینها مانند ماهی تن، مرغ، ماهی، پنیر و شیکهای پروتئینی را در تغذیه خود قرار دهید که برای عضلهسازی و رشد بدنتان ضروری است. وعدههای غذایی خود را با چربیهای سالم مانند روغن زیتون، روغن ماهی، کره طبیعی بادام زمینی و آجیل متعادل کنید.
به خود افتخار کنید که میدانید حجم تمیز چیست. چراکه، بسیاری که در پی وزن و حجم گرفتن، هستند حجم کثیف میگیرند! (دریافت کالریهای زیاد ولی بیارزش و ناسالم مثل نوشابه و بستنی).
اگر در همین ابتدا برنامه تغذیه شما اصولی و بر پایه حجم تمیز باشد خیلی زود به یک الگو در مدرسه و بین همسالان خود و حتی در باشگاه بین بزرگسالان تبدیل خواهید شد! کسی که همه اندام او را تحسین میکنند و از او مشاوره میخواهند!
آیا نوجوانان اجازه مصرف استروئید و دارو را دارند؟
نه به هیچ عنوان. در بدنسازی برای نوجوانان نیازی به مصرف دارو و استروئید نیست. ممکن است در محیط باشگاه، خود را با بدنسازان بزرگسال و باسابقه مقایسه کنید و آرزو کنید که زودتر به بدن آنها برسید، یا حتی افرادی قصد فروش دارو به شما داشته باشند؛ اما قطعا مجاز به مصرف هیچگونه دارو و هورمونی نیستید.
بدن شما به طور طبیعی هورمونهای موردنیازش را تولید میکند و شما بههیچوجه نباید تعادل هورمونی خود را در این سن، مختل کنید. فقط قوی باشید و به تمرینات خود ادامه دهید. به این فکر کنید که در نهایت تبدیل به یک ورزشکار حرفهای خواهید شد.
نباید از هر برنامه اینترنتی یا برنامه دوستانتان استفاده کنید، چراکه شرایط هر شخص متفاوت است. مربی فقط برای برنامه دادن نیست بلکه باید نحوه صحیح حرکات را به شما آموزش دهد و پاسخ سوالات شما را هم بدهد.
فرم صحیح اجرای حرکات بدنسازی بسیار بسیار مهم است؛ یک آسیبدیدگی مفصلی در سن کم، ممکن است شما را تا سالها درگیر کند و آزار دهد. برای دریافت یک برنامه مناسب با شرایط شخصیتان، ما فیتامینرا به شما معرفی میکنیم. با نصب برنامه فیتامین، با برنامهی شخصی خود را تمرین کنید. در حین برنامهتان هم میتوانید تمام سوالات خود را با مربی در میان بگذارید.
سخن پایانی
انجام ورزش و بدنسازی برای نوجوانان بسیار مناسب است و میتواند به توانایی و تناسب اندامشان کمک زیادی کند. البته باید در انتخاب نوع ورزش و نحوهی انجام آن، دقت کرد و تفاوت بدن نوجوان را از سایر سنین در نظر گرفت.
در این مطلب به موضوع ورزش بدنسازی برای نوجوانان پرداختیم و تمام نکات مهم در رابطه با آن را بیان کردیم. همچنین یک نمونه برنامه مناسب برای این دورهی سنی را نیز ارائه دادیم.
سوالات متداول
آیا بدنسازی رشد نوجوان را مختل میکند؟
خیر، بدنسازی برای نوجوانان رشد آنها را مختل نمیکند؛ بلکه با تحریک هورمون رشد، موجب افزایش قد نیز میشود. تنها عاملِ اختلال در رشد، شرکت در مسابقات و مصرف داروهای بدنسازی است.
چه سنی برای شروع بدنسازی نوجوانان مجاز است؟
بهتر است حداقل ۱۵ ساله باشید یا بلوغ شما شروع شده باشد.
آیا میتوانم در نوجوانی، حجم بگیرم و عضلات زیاد بسازم؟
خیر رشد شما در نوجوانی آهسته است و چنین هدفی برای سن زیر ۱۹ سال مناسب نیست چراکه ممکن است به رشد شما آسیب بزند.
آیا نوجوانان هم میتوانند مکمل بدنسازی بخورند؟
خیر مصرف هرگونه مکمل و دارو و آمپول بدنسازی در سن نوجوانی ممنوع است چراکه این محصولات برای بزرگسالان ساخته شدهاند.
برنامه بدنسازی برای سن ۱۴ سال مناسب است؟
بله، بهشرطی که تمرینها سبک، ایمن و زیر نظر مربی انجام شود.
فواید بدنسازی برای نوجوانان دختر چیست؟
بدنسازی برای دختران نوجوان باعث اعتمادبهنفس بیشتر، بهبود فرم بدن، تقویت استخوانها و حفظ وزن سالم میشود.
برنامه بدنسازی برای نوجوانان لاغر چگونه باید باشد؟
برنامه بدنسازی برای نوجوانان لاغر باید حرکات ترکیبی ساده با وزنه سبک داشته باشد و همچنین تغذیه پرکالری سالم و استراحت کافی داشته باشید.
بدنسازی در سن ۱۳ سالگی پسر مجاز است؟
اگر با وزنههای سبک، حرکات پایه و زیرنظر مربی باشد، مجاز است.
برنامه بدنسازی برای سن ۱۲ سال مجاز است؟
فقط تمرینات سبک و عمومی مانند شنا، اسکوات بدون وزنه و حرکات با وزن بدن مجاز است.
سلام،من ۱۳ سالمه قدم هم ۱۵۸ و وزنم ۴۴ کیلو هست.من میخوام فقط رو فرم باشم و بدنم یکم قوی بشه،بنظرتون تمرینات بدنسازی واسم مناسبه؟یه چیز دیگه،نمیتونم تو خونه ورزش کنم؟
کارشناس فیتامین
۱۰ دی ۱۴۰۱
سلام دوست عزیز
شما به راحتی می توانید در خانه تمرین کنید و به اهداف خود برسید.
با یک مربی حرفهای مشورت کنید و یک برنامه اصولی از او دریافت کیند.
جاوید
۰۸ دی ۱۴۰۱
سلام خسته نباشید ۱۷ سال روبه ۱۸ سال سن دارم قد ۱۸۰ وزن ۶۵ کیلوگرم به کات مورد نیاز رسیدم چه موقع باید دوره حجم شروع کنم؟
کارشناس فیتامین
۰۸ دی ۱۴۰۱
سلام جاوید عزیز
در این خصوص باید با مربی خود مشورت کنید. او با توجه به شرایط و هدفتان، برنامهتان را تنظیم خواهد کرد.
میتوانید با مربیان ما نیز مشورت کنید.
برای دریافت مشاوره و گرفتن برنامه ورزشی تان عدد ۱۲ را به شماره ۱۰۰۰۹۸۴۸ ارسال کنید.
بردیا
۰۶ دی ۱۴۰۱
سلام من 15 سالمه و قدم 166 و وزنم حدود 50 کیلو دوره کات میخوام و میخوام قدم افزایش پیدا کنه و زورم زیاد تر بشه پیشنهادی دارید؟
کارشناس فیتامین
۰۶ دی ۱۴۰۱
سلام بردیای عزیز
کات به رژیم و برنامه غذایی سنگینی نیاز دارد که برای سن شما مناسب نیست و مممکن ایت به رشدقدتان آسیب بزند.
امیر
۰۶ دی ۱۴۰۱
سلام. من 17 سالمه و حدود 7 ماهی هست که ورزش رو شروع کردم توی این 7 ماه شدت ورزش کردنم کم بوده. یعنی مثلا هر عضله رو توی هفته 1 بار تمرین میدادم و جلسه های تمرینیم حدود مثلا 45 دقیقه بوده و 2/3 بار در هفته.(بخاطر محدودت زمانی). خیلی اطلاعات ندارم ولی میگن: چون سابقه تمرینیم به مرور داره زیاد میشه و استفاده کافی رو نمیبرم (بخاطر شدت کم جلسات تمرینیم) از این سال های مبتدی بودنم (بخاطر داستان رشد بیشتر عضله در سال های ابتدایی)، اگه با همین روند که شدت جلسات تمرینیم کمه بخوام پیش برم، ممکنه در آینده که بخوام حرفه ای تر ورزشو شروع کنم، به مشکل بخورم و عضلاتم رشد مناسب و سریعو نداشته باشه (بخاطر زیاد شدن سابقه تمرینی).
الان با این اوضاع من باید چه کار کنم ؟ همین طوری گاماس گاماس و آروم پیش برم به مشکل نمیخورم ؟
کارشناس فیتامین
۰۶ دی ۱۴۰۱
سلام دوست عزیز
خیر مشکلی نیست. بهترین راهکار، استفاده از یک برنامه ورزشی اختصاصی است که متناسب با هدف و شرایط شما طراحی شده باشد.
با مربیان فیتامین مشورت کنید و برنامهتان را دریافت کنید.
.
۰۵ دی ۱۴۰۱
سلام ۱۴ سالمه وزنم ۶۱ و قدمم ۱۷۰ هرروز دمبل میزنم و بیشتر روی کتف و بازو تمرکز کردم ولی میترسم بجای اینکه عضله بسازم دستامو لاغر کنم پیشنهادی دارید؟
کارشناس فیتامین
۰۵ دی ۱۴۰۱
سلام دوست عزیز
شما باید با یک برنامه اصولی و مناسب تمرین کنید که آسیبی نبینید و نتیجه بگیرید.
حتما با مربی خود دررابطه با برنامهتان صحبت کنید.