آیا واقعا با حرکات اصلاحی پای پرانتزی میتوان این ناهنجاری را درمان کرد؟ بهترین حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی کدام است؟ اگر این موارد سوال شما هم است، جای درستی آمدهاید! ما در این مقاله فیتامین درباره تمرین برای پای پرانتزی به شما میگوییم؛ اما بیایید ابتدا ببینیم پای پرانتزی اصلا چیست؟
عارضه زانو پرانتزی (یا به انگلیسی bow legs) یک ناهنجاری اسکلتی است و به حالتی گفته میشود که زانوها به سمت خارج مایل شده باشد و پاهای فرد بهصورت خمیده و کمانی بهنظر برسد؛ طوریکه وقتی مچ پاها بههم نزدیک باشد، زانویهای فرد بههم نمیرسد. این حالت در کودکان زیر سه سال شایع است، ولی بعد از آن احتیاج به مداخله پزشکی دارد و باید اصلاح شود.
ویدیو درمان پای پرانتزی با ورزش
توصیه میکنیم ابتدا ویدیو درمان پای پرانتزی با ورزش را با دقت ببینید!
آیا حرکات اصلاحی پای پرانتزی مؤثر هستند؟
بله موثر است اما ورزش نمیتواند پای پرانتزی را در بزرگسالان درمان کند، البته تاثیرات مثبت دیگری دارد مثلا عضلات شما را قویتر کند، پایداری زانو را بهبود دهد و حتی علائمی مثل درد یا سفتی و خشکی را کمتر کند.
بهترین حرکات اصلاحی پای پرانتزی برای درمان این عارضه
اکنون وقت آن رسیده که چندین حرکت برای بهبود پای پرانتزی آموزش دهیم. انجام این حرکات به درمان فرم پای شما کمک زیادی میکند. ضمنا این را به خاطر داشته باشید که بهترین راهکار برای درمان این مشکل، داشتن یک برنامه اصلاحی اختصاصی است. برنامه ای که باتوجه به شرایط جسمی خودتان طراحی و تنظیم شده باشد. میتوانید برنامه خود را همین حالا از کارشناسان ورزشی فیتامین دریافت کنید.
۱. حرکت بالا آوردن پا

نحوه انجام حرکت
- روی زمین به پهلو دراز بکشید، تمام بدن باید در یک راستا باشد؛
- پای چپ را تا جاییکه میتوانید بالا بیاورید؛
- بالاتنهتان ثابت باشد و حرکت نکند؛
- ۵ ثانیه در این حالت بمانید و سپس پایتان را پایین بیاورید؛
- این حرکت را برای هر پا در ۲ ست ۱۰ تایی انجام دهید.
۲. حرکت پل باسن

نحوه انجام حرکت
- به پشت روی زمین دراز بکشید؛
- زانوهایتان را تا ۹۰ درجه خم کنید؛
- باسنتان را بهآرامی بالا بیاورید و در موقعیت حرکت پل باسن قرار بگیرید؛
- موقع انقباض عضلات سرینی حدود ۲ ثانیه در همان حالت بمانید؛
- وقتی انجام این حرکت برایتان آسان شد، میتوانید پل باسن را بهصورت تک پا هم انجام دهید؛
- این حرکت اصلاحی برای درمان پای پرانتزی را در ۲ ست ۱۰ تایی تمرین کنید.
۳. دایره کشیدن با توپ

نحوه انجام حرکت
- توپ نرم کوچکی (بالشت یا جعبه کوچک) بین زانوهای خود قرار دهید؛
- سعی کنید با توپی که بین زانوهایتان است یک دایره فرضی بکشید؛
- در هر دو سمت (چپ و راست) دایره بکشید؛
- هنگام انجام این تمرین فقط زانوها باید حرکت کند، لگن و کمر ثابت بماند؛
- این حرکت از سری حرکات اصلاحی پای پرانتزی را برای هر پا در ۲ ست ۱۰ تایی انجام دهید.
۴. حرکت نشست کامل با وزن بدن

نحوه انجام حرکت
- برای انجام چهارمین تمرین از سری حرکات اصلاحی پای پرانتزی آمادهاید؟
- ابتدا صاف بایستید و پاها را به عرض شانه باز کنید؛
- به اندازه اسکات نیمه بنشینید و در هر نشست ۵ ثانیه (حدودا) صبر کنید؛
- سپس کامل پایین بروید و به حالت چمباتمه بنشینید؛
- آرام بلند شوید و به موقعیت شروع حرکت بازگردید؛
- این حرکت را در ۳ ست ۵ تایی انجام دهید.
نکته: برای انجام این حرکت اصلاحی پای پرانتزی، زانوها به سمت داخل مایل نشوند. وزن بدنتان هم باید روی باسن و عضلات ران بیفتد، نه زانوها.
۵. حرکت اسکات کامل با کمکگرفتن از میز

نحوه انجام حرکت
- روبهروی یک میز (یا صندلی یا هرچیزی شبیه به آن) بایستید؛
- با کمک گرفتن از میز یک اسکات کامل بزنید؛
- تا جاییکه احساس درد ندارید، پایین بروید؛
- این حرکت را در ۳ تا ۴ ست ۲۰تایی انجام دهید.
نکته: زانوها به داخل مایل نشوند.
۶. حرکت اسکات خرسی

نحوه انجام حرکت
- روی زمین خم شوید طوریکه دستها مقابل پاها قرار گیرد و پاشنه پای شما روی زمین باشد؛
- زانوها را به داخل خم کنید تا جاییکه کشش و انقباض را در پشت پای خود حس کنید؛
- دستهایتان را اصلا حرکت ندهید و فقط زانوهای شما به داخل خم شوند؛
- تا جاییکه مانند یک اسکات کامل را انجام دهید؛
- این تمرین از بهترین حرکات اصلاحی پای پرانتزی را در ۲ ست ۱۲تایی تمرین کنید.
۷. حرکت اسکات نیمه با کمک گرفتن از میز

نحوه انجام حرکت
- برای انجام هفتمین تمرین از سری حرکات اصلاحی پای پرانتزی آمادهاید؟
- ابتدا روبهروی یک میز (یا صندلی یا هرچیزی شبیه به آن) بایستید؛
- با کمک گرفتن از میز یک اسکات نیمه بزنید؛
- این حرکت را در ۳ تا ۴ ست ۲۰تایی انجام دهید.
۸. حرکت چرخش مفصل لگن

نحوه انجام حرکت
- روی زمین بنشینید و دستها را پشت سر خود قرار دهید؛
- زانوهایتان باید تا ۹۰ درجه در مقابل شما خم باشند؛
- هر پا را کامل به سمت داخل و خارج بدن بچرخانید؛
- اجازه دهید انقباض و کشش روی عضلات داخلی ران کاملا حس شود؛
- این تمرین اصلاحی برای درمان پای پرانتزی را در ۳ ست ۱۰ تایی تکرار کنید.
۹. حرکت چرخش مفصل ران در حالت نیمه نشسته

نحوه انجام حرکت
- بهصورت نیمه بنشینید، طوریکه باسن روی زمین نباشد؛
- مانند حرکت قبل هر پا را به داخل خم کنید؛
- اگر برایتان سخت بود با دستهایتان از زمین کمک بگیرید؛
- این تمرین از سری حرکات اصلاحی پای پرانتزی را در ۳ ست ۱۰تایی انجام دهید.
۱۰. حرکت کشش انگشتان پا

نحوه انجام حرکت
- دو زانو روی پنجهها بنشینید؛
- به سمت جلو خم شوید تا حدی که کشیدگی عضلات کف پا را کاملا حس کنید؛
- سپس به موقعیت شروع حرکت برگردید؛
- این تمرین را در ۳ ست ۱۵ تایی انجام دهید.
۱۱. حرکت راه رفتن با کش به صورت ایکس

نحوه انجام حرکت
- یک کش پیلاتس را در زیرپای خود قرار دهید و دو طرفش را در دست بگیرید؛
- بهصورت ضربدری کش را بچرخانید؛
- حالا با کش زیر پای خود راه بروید؛
- این تمرین از حرکات اصلاحی پای پرانتزی را در ۳ ست ۱۲ تایی برای درمان پای پرانتزی انجام دهید.
نکات مهمی که باید درباره حرکات اصلاحی پای پرانتری و حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی بدانید
پیش از شروع حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی، باید چند نکته مهم را بدانید تا بهتر مسیر درمان را شروع کنید. نکات زیر را با دقت مطالعه کنید.
مدت زمان اصلاح
باید ذهنیت خود را درباره اثرگذاری تمرینات اصلاحی، به واقعیت نزدیک کنید و بدانید که حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی، نمیتواند استخوان بزرگسال را صاف کند و درمان کامل کودکان و نوجوانان هم بستگی به موارد مختلفی دارد. البته این موضوع به معنای بیاثر یا بیفایده بودن حرکات اصلاحی نیست بلکه به این معناست که حرکات اصلاحی به درمان اصلی کمک میکند و از مشکلات ناشی پای پرانتزی میکاهد؛ مثلا درد و خشکی عضله ساق را کمتر میکند.
همچنین اگر پزشک حرکات اصلاحی را بهعنوان درمان اصلی انتخاب کرده باشد، باید بدانید که درمان ممکن است تا چند ماه هم طول بکشد و تداوم، بسیار بسیار مهم است.
تعداد جلسات
برای بیشتر افراد، انجام تمرینات اصلاحی حدود ۲ تا ۳ جلسه در هفته نقطه شروع مناسبی است؛ اما همیشه نظر پزشک در الویت قرار دارد و اگر پزشک شما توصیه دیگری کرده، حتما به آن عمل کنید.
گرم کردن
قبل از شروع تمرین، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه گرم کردن سبک انجام دهید. پیادهروی، دوچرخه ثابت با شدت کم یا حرکات پویا برای مفاصل لگن، زانو و مچ میتوانند بدن را برای تمرین آماده کنند. سپس حرکات اصلاحی را ابتدا با شدت و دامنه کنترلشده شروع کنید و بهتدریج سختتر کنید.
درد طبیعی و درد غیرطبیعی
احساس کشش ملایم، فشار عضلانی یا خستگی عضلات حین تمرین طبیعی است. درد عضلانی یا گرفتگی عضلانی در هفتههای اول پس از شروع برنامه جدید هم طبیعی است؛ اما درد طبیعی هنگامی است که درد تیز، ناگهانی، شدید و بهویژه در مفصل زانو احساس کنید. قفل شدن زانو، احساس خالی کردن مفصل یا هرنوع درد شدید در زانو اصلا طبیعی نیست و باید سریع تمرین را قطع کنید و با پزشکتان صحبت کنید.
زمان توقف تمرین | چه زمانی تمرین را متوقف کنیم؟
هنگامی که حین تمرین با درد شدید یا تیز، تورم زانو، احساس قفل شدن یا خالی کردن زانو یا ناتوانی در ادامه روبهرو شدید، تمرین را متوقف کنید.
فقط روی عضلات اطراف زانو تمرکز نکنید
کل مفصلهای بدن باهم یک زنجیره را تشکیل میدهند و وجود مشکل در یک مفصل (مثلا در زانو) باعث ایجاد مشکلات در دیگر مفصلها مثل لگن، مچ و کف پا) هم میشود. بنابراین وقتی دنبال حرکات اصلی برای زانوی پرانتزی هستید، باید تمرینات اصلاحی برای دیگر مفصلها و عضلات هم انجام دهید.
کیفیت اجرای حرکت از تعداد تکرار مهمتر است
اگر اسکوات، لانج یا سایر حرکات اصلاحی با فرم اشتباه انجام شوند، نهتنها مفید نیستند بلکه ممکن است فشار بیشتری به زانو وارد کنند. زانو باید هنگام تمرین در مسیر کنترلشده حرکت کند و موقعیت لگن و کف پا نیز حفظ شود.
بهتر است ابتدا حرکت با دامنه کم و بدون وزنه یاد گرفته شود و سپس شدت تمرین بهتدریج افزایش پیدا کند.
حرکات اصلاحی پای پرانتزی برای کودکان
برای کودکان، انتخاب تمرین باید بر اساس سن و علت پای پرانتزی باشد و بهترین تمرین برای پای پرانتزی را هم متخصص ارتوپد کودکان تعیین میکند. بنابراین ما نمیتوانیم یک برنامه ورزشی درمانی خاصی برای کودکان به شما ارائه دهیم. اما به صورت کلی تمریناتی که پزشک معرفی میکند احتمالا شامل این موارد است:
- کشش عضلات داخل ران (اداکتور)
- کشش همسترینگ
- پل باسن
- بالا آوردن پا به پهلو در حالت خوابیده
- اسکوات با فرم صحیح و کنترل زانوها
- راه رفتن جانبی با کش تمرینی برای کودکان بزرگتر
- تمرین تعادل روی یک پا

از کجا بهفمیم پا پرانتزی هستیم؟
به دو صورت میتوانید این ناهنجاری را در خود و دیگران تشخیص دهید و برای درمان آن با حرکات اصلاحی پای پرانتزی اقدام کنید.
خودتان زانوها را بررسی کنید!
یکی از راههای تشخیصِ این عارضه این است که در حالت ایستاده، بدونِ منقبضکردنِ عضلات، قوزک پاهایتان را بههم بچسبانید.
سپس فاصله بین زانوهای خود را اندازهگیری کنید. اگر فاصله دو زانوی شما از هم زیاد باشد و یا آنها را مثل حالت کمان مشاهده کنید، ممکن است به این ناهنجاری دچار باشید.
شدت پای پرانتزی چندین درجه دارد: خفیف، کم، متوسط و شدید. فاصله بین دو کندیل (لقمههای برجسته و مجزای انتهای استخوان ران) خارجی ران شدت را تعیین میکند.
- درجه اول : کمتر از ۲٫۵ سانتیمتر
- درجه دوم : بین ۲٫۵ تا ۵ سانتیمتر
- درجه سوم : بین ۵ تا ۷٫۵ سانتیمتر
- درجه چهارم و شدید : بیش از ۷٫۵ سانتیمتر
پزشک معاینه کند و تشخیص دهد
شما میتوانید با نگاهکردن به پاهای خود یا کودکتان بدون جوراب یا شلوار، بینید که آیا دچار این ناهنجاری هستید یا نه، ولی تشخیص نهایی را پزشک میدهد و حتی گاهی لازم است عکس رادیوگرافی هم گرفته شود. مراجعه به پزشک در موارد زیر ضروری است:
- دچار زانو درد شدهاید؛
- نمیتوانید بهراحتی راه بروید؛
- ناهنجاری یک پا بیشتر است؛
- شدت عارضه خیلی شدید باشد؛
- وضعیت پاها در حال بدترشدن است؛
- پس از سه سالگی کودک هنوز زانوها اصلاح نشده باشد.

تفاوت پای پرانتزی و زانوی پرانتزی چیست؟ آیا اصلا باهم متفاوت است؟
پای پرانتزی و زانوی پرانتزی هردو یکی هستند و به یک عارضه اشاره میکنند. از نظر زبان پزشکی، اصطلاح زانوی پرانتزی درستتر و دقیقتر است اما بین مردم اصطلاح پای پرانتزی هم رایج است. بنابراین این دو اصطلاح دو بیماری جداگانه نیستند و یکی هستند.
نحوه درست راه رفتن برای افراد با زانوی پرانتزی
علاوه بر انجام حرکات اصلاحی پای پرانتزی یک سری نکات درباره راه رفتن و حتی نشستن هم میتواند به شما کمک کند تا فرم بدنی تان را اصلاح کنید. حتما حین راه رفتن به نکات ساده و مهم زیر توجه کنید:
- کفش طبی و مناسب بپوشید. کفش مناسب فشار را کمتر میکند و از بدتر شدن انحراف پرانتزی زانوها پیشگیری میکند.
- حواستان باشد پنجه پا به داخل یا خارج مایل نشود، و مستقیم و رو به جلو باشد. به عبارت دیگر نوک پاهایتان به درون یا بیرون مایل نباشد بلکه عادی و صاف و رو به جلو باشد.
- هنگام راه رفتن سعی کنید لگن خود را به عقب هل ندهید، بلکه صاف و در راستای کل بدن باشد. لازمه این کار این است که شکم به جلو نیامده باشد یا باسن خود را ناخوداگاه به عقب نبرده باشید. میتوانید برای تمرین در روزهای اول، شکم و باسن را منقبض کنید که خیالتان راحت باشد لگن در راستای کل بدن است.
- سینه خود را رو به جلو و صاف کنید. به هیچ وجه قسمت بالایی کمرتان در حالت قوز و گرد شده نباشد.
- به جای برداشتن گامهای بلند، گامها و قدمهای کوتاهتر بردارید. گامهای کوتاهتر میتواند به کاهش فشار روی زانوها و حفظ تراز بهتر کمک کند. همچنین سریع راه نروید یا ندوید که فشار زیادی به زانو وارد میکند.
- ممکن است انحراف یکی از زانوها بیشتر از دیگری باشد. در این شرایط باید توجه کنید که وزن بدن به طور مساوی روی دو پا توزیع شده باشد و به صورت ناخودآگاه بیشتر روی یک پا نینداخته باشید.
نحوه درست نشستن برای افراد با زانوی پرانتزی
توصیه میکنم برای درمان پای پرانتزی نکات زیر را در نشستن رعایت کنید:
- بهتر است سعی کنید روی صندلی یا مبل راحت (با ارتفاع مناسب طوری که پاهایتان آویزان نباشد) بنشینید؛ اگر روی زمین مینشینید، هرگز دو زانو و قورباغهای ننشینید. همچنین تنه شما (شامل سینه، شانهها و گردنتان صاف باشد و به جلو خم نشوند).
- به هیچ وجه پاهایتان را در نشستن روی هم نیندازید. این حالت که بسیار هم بین همه ما رایج است، یک شیوه بسیار مضر برای افرادی است که زانوی پرانتزی دارند و این عارضه را شدیدتر میکند.
- سعی کنید کل پاها یعنی زانو، مچ پا و حتی پنجه کنار هم و در یک راستا باشند. این کار به فعال شدن ماهیچههای ادکتور شما که در داخل ران قرار دارند کمک میکند. این ماهیچهها نقش مهمی در متعادل کردن لگن دارند و میتوانند به بهبود هم ترازی پاهای شما کمک کنند.

علت پای پرانتزی
پای پرانتزی علتها و دلایل مختلفی دارد اما به صورت کلی شامل این موارد است:
- بیماریهای استخوانی
برخی بیماریهای استخوانی موجب ناهنجاری پای پرانتزی میشوند و با درمان آنها شکل زانوها و پاها اصلاح خواهد شد. بیماریهایی از جمله نرمی استخوان، آرتریت، عدم هماهنگی در صفحه رشد، صافی کفپا بیش از ۹۰درجه و بیماریها و مشکلات دیگری که ممکن است ایجاد شده باشد.
- ضعف عضله
ضعیف بودن برخی عضلات مهم و حتی بسیار ظریف و کوچک، ممکن است شکل پاهای کودک را به مرور تغییر دهد و به حالت پرانتزی درآورد. مثلا ضعف عضلات دو سر رانی، کوتاهی یا ضعف عضله همسترینگ یا کوتاهی عضله نیم غشایی و نیم وتری، از جمله دلایل بروز زانو پرانتزی هستند.
- ژنتیک
گاهی دلیل بروز ناهنجاری پای پرانتزی زمینه ارثی دارد و ربطی به عوامل خارجی ندارد، اما نگران نباشید؛ هر علتی که داشته باشد، علم پزشکی و ورزشی به این راحتیها تسلیم نمیشود. این عارضه میتواند با حرکات اصلاحی پای پرانتزی و یا دیگر روشهای درمانی رفع شود؛ در نهایت اگر شدت داشته باشد، راههای زیادی برای درمان آن پیدا خواهد شد. - عادات رفتاری غلط
بله؛ بعضی از رفتارها و عادات ما میتواند روی شکل بدن و حتی فرم پاهایمان چنین تاثیری بگذارد؛ برای نمونه الگوی راه رفتن غلط، بدن نشستن و بد ایستادن، استفاده از پوشک حجیم برای نوزاد، اضافه وزن و چاقی زیاد کودک همه از مواردی هستند که ممکن است باعث کمانی شدن و پرانتزی شدن پا شوند.
نکته مهم: قنداق کردن یا نکردن هیچ تاثیری روی پرانتزی شدن زانوی نوزاد ندارد! نوزادان تا مدت زیادی وضعیت جنینی خود را حفظ میکنند و حتی اگر پاهایشان پرانتزی به نظر برسد نباید بترسید چراکه در نوزادی طبیعی است. اگر خیلی نگران هستید با پزشک مشورت کنید اما سرخود قنداق سفت نبندید.

بهترین سن برای درمان پای پرانتزی
هرچه زودتر این وضعیت در کودک تشخیص داده شود و به پزشک مراجعه کنید بهتر است. بدن کودک و استخوانهای او تا زمانی که در حال رشد است با درمان همکاری میکند و سریع و راحت درمان میشود.
اگر متوجه پرانتزی بودن پای کودکتان شدید، اصلا نگران نشوید یا سرخود کاری نکنید، فقط به پزشک مراجعه کنید و زیرنظر پزشک باشید. ممکن است پرانتزی بودن پای کودک بخشی از روند طبیعی رشد او باشد و به مرور اصلاح شود؛ یا ممکن است نیاز به مداخله درمانی داشته باشد. بهرحال این پزشک است که میتوانید وضعیت را مدیریت کند و مراجعه زودهنگام به پزشک ارتوپد کودکان ضروری است.
دقت کنید که این تغییر طوری نیست که بلافاصله بعد از انجام تمرینات به آن دست یابید؛ بلکه این اصلاحات، نیاز به پایبندی به تمرینات و سختکوشی شما دارد.
انواع روشهای درمان پای پرانتزی
درمان پای پرانتزی چندین راه دارد. روش درمانی شما به میزان و درجه ناهنجاری و همچنین تشخیص پزشکتان بستگی دارد. در این قسمت انواع روشهای درمان پای پرانتزی را معرفی خواهیم کرد.
درمان پای پرانتزی با جراحی
در بعضی از موارد خاص، این عارضه فقط با عمل جراحی اصلاح میشود؛ البته جراحی، خطرناک و پرهزینه است.
پس بهتر است که به عمل جراحی، بهعنوان اولین راهِحل نگاه نکنید؛ زیرا عوارضی در پی دارد و با این خطرات سراغتان میآید:
- آسیب عصبی
- عفونت استخوان
- زخمهای ناخوشایند
- احتمال استفاده از گیرهها و قلابهای فلزی داخل پا
- صافشدن، شکستن یا برداشتن قسمتهایی از استخوانهای خاص در حین عمل
درمان پای پرانتزی بدون جراحی
درمان پای پرانتزی به علت آن بستگی دارد، ابتدا دلیل آن تشخیص داده میشود و سپس درمان مناسب اتخاذ میشود.
- کفش طبی یا کفی طبی
- کاهش وزن و لاغری
- درمان بیماری زمینهای (درمان نرمی استخوان)
- رژیم غذایی غنی از ویتامینهای ضروری برای استخوان
- تصحیح عادات رفتاری غلط و همینطور پرهیز از چهارزانو نشستن
- ورزش (بدنسازی، یوگا، پیلاتس، ماساژ) و حرکات اصلاحی و تقویت عضلات ضعیف
کدام ورزش برای پای پرانتزی مناسب است؟
انجام ورزش و حرکات اصلاحی پای پرانتزی بهصورت اصولی میتواند در درمان این ناهنجاری مفید باشد. اینجا چندین ورزش موثر در درمان پای پرانتزی را معرفی خواهیم کرد.
پیلاتس
ورزش پیلاتس بسیار شبیه یوگا است و میتواند عضلات حیاتیِ بدن را بهبود ببخشد. همچنین این ورزش به تقویت و سفتشدن عضلات و فرمدهی پاها و درمان پای پرانتزی کمک میکند و در برطرفشدنِ نقص بدن و اصلاح آن مؤثر است.
یوگا
حرکات یوگا، آسانترین روش تمرین نیستند، اما بهترین راه برای افزایش انعطافپذیری و اصلاح فرم بدن بهشمار میروند. اگر به عارضه پای پرانتزی دچارید، یوگا میتواند یک ورزش چالشیِ عالی برای شما باشد. با کمک کمربند یوگا و انجام حرکات مختلف آن، میتوانید این مشکلات را اصلاح کنید.
ماساژ
ماساژ درمانی برای کودکان بسیار مفید است. ماساژ در یک زمان طولانی انجام میشود؛ چون درمانگر، بهطور متداول پای کودک را ماساژ میدهد. انجام ماساژ در کاهش انحنای پای کودک مفید است. البته برای ماساژ دادن به یک تراپیست ماهر نیاز است.
بدنسازی
ورزش بدنسازی برای هر ورزش و هر فردی، مناسب و لازم است. چون هم تضمینی اندام را متناسب و خوشفرم میکند و هم راه خوبی برای اصلاح و درمان خیلی از ناهنجاریها مثل پای پرانتزی و پای ضربدری است.
فقط خیلی مهم است که از یک برنامه بدنسازی و رژیم غذایی مناسب پیروی کنید. پس میتوانید از این ورزش پرطرفدار استفاده کنید و حرکات اصلاحی پای پرانتزی را انجام دهید.

چه ورزشهایی برای پای پرانتزی مناسب نیستند؟
اگر پای پرانتزی دارید، لازم نیست خود را از ورزش خاصی محروم کنید یا ورزش خاصی را برای همیشه کنار بگذارید. مسئله اصلی سازگاری وضعیت شما با ورزش است؛ این که آیا ورزش باعث درد، فشار زیاد روی زانو یا بدتر شدن الگوی حرکتی شما میشود یا نه. در افرادی که پای پرانتزی شدید، زانودرد یا مشکلات مفصلی دارند، فعالیتهای پرفشار ممکن است علائم را تشدید کنند.
لازم است برای انجام این ورزشها از پزشک ارتوپد مشورت بگیرید:
- دویدن طولانی یا شدید، مخصوصا روی سطح شیبدار یا ناهموار؛ چون فشار زیادی بیشتری به مفصل زانو وارد میکند.
- پریدن؛ مثل طنابزدن شدید، جامپ اسکوات یا تمرینات پلایومتریک سنگین.
- اسکوات و لانج عمیق با وزنه سنگین؛ این تمرینات وقتی با وزنه سنگین همراه باشند بسیار پرفشار هستند و فشار شدیدی به لگن و مچ پا وارد میکنند.
- ورزشهای پربرخورد و دارای تغییر جهت سریع مانند بسکتبال و یا ورزشهای رزمی اگر باعث تشدید درد یا بیثباتی زانو شوند.
- هر حرکتی که هنگام اجرا باعث درد تیز، تورم یا افزایش واضح درد پس از تمرین شود باید متوقف شود. فعالیتهای پرفشار مثل دویدن، پرش و اسکوات عمیق در افراد دارای زانودرد میتوانند علائم را تشدید کنند.
در مقابل، فعالیتهایی مثل پیادهروی روی سطح صاف، دوچرخهسواری با شدت مناسب، شنا و تمرینات قدرتی کنترلشده فشار کمتری به زانو وارد میکنند.
نکته مهم این است که پای پرانتزی بهتنهایی به معنی ممنوع بودن اسکوات، دویدن یا بدنسازی نیست. اگر فرد بدون درد و با فرم صحیح تمرین میکند، بسیاری از این فعالیتها قابل انجام هستند؛ اما در موارد شدید یا همراه با درد بهتر است شدت، دامنه حرکت و نوع تمرین بر اساس ارزیابی فردی تنظیم شود.
عوارض پای پرانتزی درماننشده
اگر بهموقع برای درمان پای پرانتزی اقدام نکنید و به این مشکل، بیتوجهی کنید، ممکن است دچار چنین عوارضی بشوید:
- آرتروز زودرس
- چرخش ساق
- کوتاه شدن قد
- راهرفتن اردکی
- لغزش هنگام راه رفتن و عدم تعادل
- تغییر زاویه کشکک زانوها و تمایل آنها به داخل
- تغییر شکل در ساختمان پاها و ظاهر ناخوشایند
- فشار زیاد به سطح داخلی مفصل زانو و درد شدید
- کشش بافتهای نرم در قسمت داخلی زانو و درد شدید
سخن پایانی
پای پرانتزی یک ناهنجاری بدنی است که راههای زیادی از جمله جراحی و انجام حرکات اصلاحی پای پرانتزی برای درمان و بهبود این وضعیت بدنی وجود دارد. در این مطلب بهطور مفصل به پای پرانتزی و انواع روشهای درمانی انحنای پا پرداختیم. همچنین چندین تمرین اصلاحی برای این مشکل معرفی کردهایم.
سوالات متداول
آیا حرکات اصلاحی پای پرانتزی واقعا مؤثر هستند؟
بستگی به علت پرانتزی شدن پا دارد؛ اگر مشکل بابت الگوی حرکتی غلط یا یک مشکل عضلانی باشد حرکات اصلاحی کمک کننده است اما اگر انحراف استخوانی باشد تمرین نمیتواند باعث صاف شدن استخوان شود.
بهترین حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی کدام است؟
تقویت عضلات لگن و ران، بهویژه ابداکتورهای لگن، همراه با تمرینات تقویت عضلات اطراف زانو و کشش عضلات کوتاهشده، معمولا مناسبترند؛ انتخاب دقیق تمرین باید بر اساس علت پای پرانتزی باشد.
بهترین سن برای درمان پای پرانتزی چه سنی است؟
کودکی بهترین زمان شروع درمان است و شما به محض اینکه متوجه پرانتزی شدن پاهای کودک خود شدید باید به پزشک ارتوپد کودکان مراجعه کنید.
روزی چند دقیقه تمرین کنیم؟
معمولاً حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه تمرین منظم کافی است؛ کیفیت و استمرار تمرین مهمتر از طولانیکردن آن است.
پای پرانتزی در بزرگسالان اصلاح میشود؟
بستگی به علت پرانتزی شدن پا دارد؛ فقط پزشک میتواند نظر دقیق بدهد.
آیا دویدن برای پای پرانتزی ضرر دارد؟
لزوما نه اما بستگی به وضعیت زانو دارد؛ اگر با دویدن دچار درد میشوید با متخصص مشورت کنید.
آیا اسکوات برای پای پرانتزی خوب است؟
میتواند برای تقویت عضلات مفید باشد، به شرط اجرای صحیح و بدون درد؛ اسکوات قرار نیست بهتنهایی استخوانهای پرانتزی را صاف کند.
آیا اسکوات برای پای پرانتزی خوب است؟
اسکوات بدون وزنه معمولا ایرادی ندارد.
اصلاح پای پرانتزی چقدر زمان میبرد؟
برای مشکلات عضلانی و حرکتی معمولا به چند هفته تا چند ماه تمرین منظم نیاز است؛ در تغییر شکل استخوانی، زمان و روش درمان کاملاً متفاوت است.
آیا کودکان هم باید این تمرینات را انجام دهند؟
خیر باید پزشک نوع تمرین را مشخص کند.
با این حرکات بعد از چه مدت نتیجه میگیریم؟
مشخص نیست و به شدت پرانتزی بودن زانو بستگی دارد.




