با توجه به سبک زندگی امروز و کم تحرکی بچهها، ورزش کودکان تبدیل به دغدغه خیلی از خانوادهها شده است. داشتن تحرک برای کودکان مفید و مناسب است و باید راهی برای داشتن فعالیت بیشتر و انجام ورزش کودکان پیدا کرد. در این مطلب قرار است چند راهکار عالی برای ترغیب فرزندانتان به تحرک و ورزش معرفی کنیم و نکتههای موثر در ورزش کودکان را با شما درمیان بگذاریم.
مناسبترین ورزشها برای کودکان
شاید بخواهید بدانید که بهترین و مناسبترین ورزش برای کودکان شما کدام است. سن فرزندتان در انتخاب ورزش مناسبِ او، نقش زیادی دارد. در این قسمت مناسبترین ورزشها برای سنین مختلف را معرفی خواهیم کرد.
بهترین ورزش برای کودکان زیر ۵ سال
بچهها در سنین اولیه زندگی، به منبع انرژی بی نهایت وصل هستند؛ یعنی عاشق مدام دویدن، پریدن و بازی اند، همچنین در حال رشد و بهبودِ مهارتهایی مانند هماهنگی چشم و دست و توانایی یادگرفتن قوانین بازی هم هستند. بچههای این گروه سنی بیشتر فعالیتهایی را انجام میدهند که به مهارتهای حرکتی اصلی کمک میکنند.
برای این گروه سنی، فعالیت هایی را پیشنهاد میکنیم که بیش از حد ساختارمند یا پیچیده نباشند. برخی از موارد ورزش کودکانه (ورزشهای سرگرمکننده) برای کودکان زیر ۵ سال عبارتند از:
- ژیمناستیک
- شنا
- دوچرخه سواری
- توپ بازی (نه فوتبال یا والیبال)
حتی لازم نیست که برای ورزش کودکان خود را به باشگاه بفرستید، او میتواند همراه شما مشغول دوچرخه سواری، شنا یا توپ بازی شود. با این کار یک پیوند عاطفی خاصی بین شما و فرزند نازنینتان شکل خواهد گرفت.
بهترین ورزش برای کودکان ۵-۱۲ ساله
تواناییهای جسمانی کودکان با افزایش سن و همچنین علایق فردی آنها افزایش مییابد. در این سن، ایده خوبی است که به فرزندتان اجازه دهید تا فعالیتهای مختلف را بررسی کند و در عین حال به هدایت او به سمت ورزشهایی که برای سن، شخصیت و تواناییهایش مناسبتر هستند، کمک کنید.
برای دانش آموزان، ورزش کودکان باعث افزایش مهارت کار گروهی و احساس عزت نفس آنها میشود. معمولا ورزشهای تیمی در این محدوده سنی محبوب هستند، ورزشهایی مثل:
- بسکتبال
- فوتبال
- هندبال
- والیبال
برای بچههایی که ممکن است مستقلتر یا درونگرا باشند، به دنبال ورزشهای دیگری باشید؛ مانند:
- گلف
- رقص
- تنیس
- رزمی
- دو و میدانی
- اسب سواری

بهترین ورزش برای نوجوانان
برای نوجوانانی که بسیار پرشور و پرانرژی هستند، ورزش بهترین گزینه است تا هیجانات روحی خود را تخلیه و انرژی مثبت زیادی هم دریافت کنند. انجام ورزش برای نوجوانان، حتی مهمتر و ضروریتر از ورزش برای کودکان است.
ورزشهایی که به تجهیزات کمی نیاز دارند و تقریبا برای همه خانوادهها در دسترس هستند عبارتند از:
- شنا
- کاراته
- کشتی
- تکواندو
- دو میدانی
- دوچرخه سواری
- یا هر ورزش دیگری که فرزندتان به آن علاقه دارد
والدین باید به خاطر داشته باشند که استراحت کافی و تغذیه مناسب برای حفظ عملکرد و کاهش احتمال آسیب نوجوانشان ضروری است.
اصل اولیه درباره ورزش کودکان این است که تمرکز روی سلامت جسم و روح او باشد، نه روی نتایج و موفقیتهای خارق العاده کودک در ورزش. به هیچ وجه ورزش نباید شغلی برای بچهها باشد، یا به آنها تحمیل شود.
فواید ورزش برای کودکان و نوجوانان
انواع ورزشها از فوتبال گرفته تا ژیمناستیک، ورزشهای تیمی و انفرادی، هر کدام میتواند در پنج حوزه باعث رشدی کلیدی فرزند شما شود و فواید جسمی، عاطفی، اجتماعی، شناختی و اخلاقی برای او داشته باشد. به طور کلی ورزش برای کودکان، علاوه بر کمک به تندرستی، مزایای زیر را به همراه دارد:
- افزایش قدرت
- تقویت عزت نفس
- تشخیص درست و غلط
- آموزش مهارتهای تفکر انتقادی
- نظم و انضباط شخصی و سازمانی
فواید جسمی و تناسب اندام ورزش برای کودک
این شما والدین هستید که به فرزندان خود کمک میکنید تا ورزش مناسب خود را پیدا کنند و با انجام مستمر آن از فواید بیشمارش بهرهمند شوند. ورزش برای کودکان به لحاظ جسمی، مزایای زیر را به ارمغان میآورد.
- کنترل قند خون
- مدیریت وزن سالم
- پیشگیری از بیماریهای قلبی
- تقویت سیستم ایمنی بدن کودک
- بهبود مهارتهای آمادگی جسمانی و پیشگیری از آسیب
چرا کودکم علاقهمند به ورزش نیست؟
بچهها به یکسری از موضوعات علاقه دارند و به یکسری از موضوعات هم بی علاقهاند. گاهی ممکن است این موضوع شامل ورزش باشد. اما نیازی به نگرانی نیست؛ ما ۵ دلیلِ عدم علاقه بچهها به ورزش کودکان را در این مطلب میگوییم و سپس راههایی برای تشویق و ایجاد علاقه به ورزش را هم معرفی میکنیم.
- به کودکتان سخت میگیرید و توقع زیادی از او دارید! کودک را در موقعیتهای سختی مثل مسابقات ورزشی یا کلاسهایی که از سطحش بالاتر است قرار ندهید. ورزش در درجه اول یک تفریح است.
- شاید پای یک مشکل زمینهای وسط است! ممکن است به دلیل یک مشکل زمینهای، کودک شما در ورزش موفق نباشد و علاقهای هم به آن نشان ندهد؛ مثلا به دلیل آسم خفیف پنهان، باعث میشود که بچه تمایل به ورزشهای هوازی نداشته باشد. یا به دلیل اختلال تمرکز و بیش فعالی از انجام ورزشهایی که نیاز به متمرکز شدن دارد (مثل پینگ پونگ) بیزار باشد.
- مناسب با روحیه کودک نیست! توانایی ذهنی و جسمی و سطح تحمل هر کودکی با دیگری متفاوت است. برخی از بچهها، هرگز به ورزشهای تیمی علاقه ندارند. برخی از بچهها هرگز از مبارزات رزمی لذت نمیبرند. در حالی که ممکن است بچههای دیگری به شدت عاشق چنین ورزشهایی باشند. در انتخاب ورزش کودکان به استعداد و نوع شخصیت فرزندتان توجه کنید و سپس او را به باشگاه و ورزشگاه بفرستید و به واکنش او نسبت به ورزشش توجه کنید.

- دچار تمرین زدگی شده است! تمرین زدگی میتواند در ورزش کودکان هم رخ بدهد؛ بهویژه در فصل مدرسه و امتحانات. اگر کودک شما در چنین شرایطی است، باید به او بیشتر توجه کنید و ببنید که چه چیزی را میتوانید از برنامه های شلوغ او حذف کنید.
- ترس از شکست دارد! گاهی والدین و مربیان میتوانند به طور ناخواسته انگیزه کودک را با تحسین بیش از حد یا تحت فشار قرار دادن بچهها از بین ببرند و بچه را در موقعیتی قرار دهند که «تو باید برنده شوی!» در این شرایط کودک از شکست خوردن و ناامید کردن مربی و خانواده، شدیدا میترسد و حتی ممکن است سلامت روان او به خطر بیفتد.
چگونه فرزندم را به ورزش تشویق کنم؟
حالا که از علتهای عدم علاقه فرزندتان به ورزش کودکان گفتیم، وقتش رسیده که راهکارهای علاقهمند کردن او را به ورزش و تحرک را معرفی کنیم. در این قسمت انواع راهها را برای تشویق فرزندتان به ورزش کودکان را نام میبریم.
فضا و موقعیت فعالیت بدنی را از سن کم برای کودک فراهم کنید!
کودکان زیر پنج سال باید حداقل ۱۸۰ دقیقه در روز فعالیت بدنی داشته باشند. این مقدار نباید یکباره باشد و همچنین لازم نیست که فقط صرف یک ورزش شود. هر گونه فعالیت بدنی را می تواند شامل شود؛ مثل بالا رفتن از پلهها، بازی، آب دادن به باغچه و غیره.
فعالیتهای روزمره که هماهنگی عصب و عضله را از سن پایین تقویت میکنند، مانند پرتاب کردن و گرفتن، اسکوتر سواری، پریدن، دویدن و بازی کردن، میتوانند بچهها را تشویق کنند که ورزش را دوست داشته باشند. کودک خود را آزاد بگذارید که بدود و زمین بخورد. به بهانه مراقبت از او، فعالیتش را محدود نکنید؛ چرا که فعالیتهای ساده حتی مثل خزیدن روی زمین به دنبال اسباب بازی، برای رشد ذهن و جسم کودک حیاتی است.
فعالیت فیزیکی را به روتین روزانه زندگی کودک اضافه کنید!
وقتی فعالیت بدنی بخشی از سبک زندگی یک خانواده باشد، برای بچهها تبدیل به یک عادت میشود و انجام آن برای کودک، بسیار راحتتر است. این فعالیت میتواند پیاده روی، دوچرخه سواری یا انجام یک ورزش خانوادگی باشد.
کودکان معمولاً سنتهای خانوادگی را تا بزرگسالی با خود خواهند داشت که یکی از آنها میتواند ورزش باشد. ورزش کردن (که لازم نیست حتما یک رشته ورزشی باشد و میتواند حتی بازی و سرگرمی باشد) با اعضای خانواده، باعث تقویت روحیه کار تیمی در کودک میشود، پیوندها و روابط خانوادگی را تقویت میکند و درنهایت ورزش را هم تبدیل به عادت میکند.
داشتن یک برنامه مشخص و اختصاصی میتواند به ادامهدار شدن ورزش کودکانتان کمک زیادی کند. برای گرفتن یک برنامه ورزشی که متناسب با علایق و ویژگیهای جسمانی فرزندتان باشد، می توانید با خیال راحت روی مربیان فیتامین حساب کنید!
خودتان الگوی فرزندتان باشید!
آیا نمیدانید که چگونه فرزند خود را تربیت کنید تا عاشق ورزش باشد؟ کافی است خودتان ورزشکار باشید تا او هم به ورزش کودکان علاقهمند شود! روانشناسان مدتهاست ثابت کردهاند که که کودکان از بزرگسالان خود یاد میگیرند و حرکات آنها را تقلید میکنند.
فعال بودن شما یکی از بهترین راه ها برای علاقهمند کردن بچهها به ورزش است. والدینی که ورزش میکنند و آن را تجربهای مثبت میدانند، بر فرزندانشان همین تأثیر را میگذارند. رابطه شما با ورزش، رفتار، نگرش و باورهای کودکتان را در زمان حال و آینده هدایت میکند.
کسانی که در واقع مراقب سلامتی خود هستند، موفقیت بیشتری هم در ایجاد انگیزهی ورزش در فرزندان خود دارند؛ زیرا رفتار اثرگذارتر از صحبت کردن است. اگر ورزش نمیکنید، هیچ وقت برای شروع دیر نیست.

نکات مهم در ورزش کودکان
اگر میخواهید به فرزندتان کمک کنید تا عملکرد ورزشی بهتری داشته باشد و دچار آسیبهای ورزشی نشود، باید به مراحل ورزش کودکان توجه کنید. اهمیت انجام این مراحل به ترتیب زیر، مهم است؛ چرا که بر سلامت روان و جسم کودک شما موثر است.
گرم کردن بدن قبل از ورزش
تمرینات گرم کردن علاوهبر پیشگیری از آسیب میتوانند به عملکرد بهتر کودکان و بهبود سطح کلی آمادگی جسمانی او کمک کند. والدین و مربیان میتوانند به کودکان کمک کنند تا اهمیت گرم کردن را درک کنند و از سنین پایین آن را به صورت اصولی انجام دهند.
چه کودک شما به طور حرفهای ورزش میکند یا گاهی سراغ ورزش کودکان میرود، راههایی برای بهبود دامنه حرکتی و تعادل او با تمرینات گرم کردن وجود دارد. گرم کردن بدن در ورزش برای کودکان باید طوری باشد که:
- تمام مفاصل بدن گرم شوند، از جمله شانهها، گردن، لگن، زانو؛
- دمای مرکزی بدن و جریان خون بالا رود؛ طوری که کودک کمی عرق کند؛
- حرکات کششی کافی انجام شود، طوری که بدن بتواند فراتر از حالت عادی انعطاف داشته باشد.
ورزش اصلی
پس از گرم کردن اصولی، حالا می توانید سراغ ورزش اصلی بروید. تمرینات ورزشی باید زیرنظر مربی کودکان انجام شود، شخصی که دقیقا برای تمرین دادن به کودکان آموزش دیده و محدودیتها و شرایط کودک را درک میکند.
ورزش برای کودکان میتواند هر فعالیتی باشد که کودک به آن علاقه نشان میدهد و میتواند زیاد هم طول بکشد، اما نباید این ورزش بیش از حد طولانی شود، طوری که کودک را کلافه و خسته کند.
سرد کردن
سرد کردن بدن به اندازه گرم کردن در ورزش کودکان مهم است و بدن باید به تدریج به حالت اولیه بازگردد. کاهش ضربان قلب و تعریق بین ۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد.
کشش استاتیک باید بخشی از سرد کردن باشد، اما همهاش نیست. در سرد کردن، تمرکز باید روی کاهش سرعت، پایین آوردن تدریجی ضربان قلب و پایان ورزش از نظر ذهنی باشد.
کودکان باید روی کشش بسیاری از عضلاتی که در حین ورزش درگیر بوده، تمرکز کنند. این کار به گردش خون و عدم تجمع اسید لاکتیک در بدن کمک میکند. عدم تجمع اسید لاکتیک احتمال خستگی و درد عضلانی را کاهش میدهد.
سخن پایانی
ورزش، علاوه بر کمک به تندرستی و سلامتی، به ایجاد خودکنترلی، آگاهی بدن و اعتماد به نفس کودک کمک میکند. کسب این مهارتها برای حضور در ورزشهای تیمی و انفرادی آینده فرزند شما مفید خواهد بود. در این مطلب همه چیز را درباره ورزش کودکان گفتیم و راهکارهای علاقهمند کردن فرزندتان به ورزش را معرفی کردیم.
سوالات متداول
فواید ورزش و بازی کودکان چیست؟
ورزش برای کودکان فواید خیلی زیادی دارد، از بهبود اعتمادبهنفس و مهارتهای اجتماعی گرفته تا کمک به رشد جسمی کودک.
بچههای زیر ۵ سال چه ورزشی انجام دهند؟
هر ورزشی که دوست دارد و علاقه نشان میدهد برای بچههای زیر ۵ سال مناسب است؛ حتی اگر فقط بازی باشد!
بهترین ورزش برای بچههای زیر ۱۰ سال چیست؟
ورزشهایی مثل ژیمناستیک و شنا گزینههای مناسبی هستند اما همیشه علاقه کودک در الویت است.
بهترین ورزش برای نوجوانان چیست؟
ورزشهای مهارتی مثل والیبال، فوتسال، کلاسهای رزمی یا شنا البته به شرطی که نوجوان شما به آن علاقهمند باشد.
از چه سنی ورزش برای کودکان مناسب است و میتوانم فرزندم را به باشگاه بفرستم؟
از ۷ سالگی به بعد میتوانید فرزندتان را با رعایت نکات ایمنی به باشگاه ورزشی موردعلاقهاش بفرستید.
ورزش کودکان باید چقدر طول بکشد؟
با توجه به توانایی کودک، بهتر است جلسه تمرینی زیر ۵۰ دقیقه باشد.
آیا ورزش باعث کوتاه قد شدن کودک میشود؟
خیر ورزش در سطح سبک یا متوسط باعث ترشح بیشتر هورمون رشد میشود.
آیا بدنسازی برای نوجوانان خطرناک است؟
اگر از وزنههای خیلی سنگین استفاده نکند و نحوه اجرای درست حرکات را یاد بگیرد خیر خطری ندارد.
منابع: childrens – care – hotgroundgym




