یکی از سؤالات پرتکرار در بدنسازی تأثیر وزنهزدن بر کوتاهی قد است. این مسئله مهمترین نگرانیِ والدین برای نوجوانان و جوانان بدنسازشان است که به تازگی علاقهمند به تمرین با وزنه یا وزنهبرداری شدهاند.
سوال این است که آیا این موضوع و نگرانیها حقیقت دارد و بدنسازی باعث کوتاهی قد میشود؟! در این مطلب از فیتامین برای پاسخ به این سؤال مهم به سراغ مقالات و مطالعات علمی خواهیم رفت و همه را با شما درمیان میگذاریم.
صفحه رشد چیست؟
به محض تولد، رشد بدن و استخوانها آغاز میشود و تا حدود ۲۰ سالگی برای پسرها و ۱۸ سالگی برای دخترها ادامه خواهد داشت. در حقیقت، این استخوانهای کودک هستند که شروع به رشد کرده و بقیه اعضای بدن برای اینکه از قافله عقب نمانند، کشیده شده و خودشان را با رشد استخوانها هماهنگ میکنند.
در بخش انتهاییِ استخوانها لایه نازک غضروفی وجود دارد که به صفحه رشد معروف است. همین غضروف بسیار نازک به استخوانهایتان اجازه رشد خواهد داد. به همین خاطر است که بعد از سنی خاص، دیگر استخوانهایتان رشد نخواهد کرد؛ زیرا رفتهرفته و با بالاتر رفتن سن، این غضروف تبدیل به استخوان شده و دیگر به استخوانها اجازه رشد بیشتر نمیدهد.
آیا بدنسازی باعث کوتاهی قد میشود؟
بعد از آشنایی با فرایند اصلیِ رشد قد، بهتر است ببینیم که بدنسازی یا همان وزنهزدن چه تأثیری بر صفحه رشد شما خواهد داشت. صفحه رشد، صفحات بسیار حساسی است که نباید تحت فشار شدید قرار گیرد؛ چراکه فشار شدید باعث استخوانیشدنِ سریعتر قسمت غضروفیِ سر استخوان میشود.
بنابراین پاسخ اصلی این است: اگر ورزش شما در حد سبک باشد طوریکه به صفحه رشد فشار شدیدی وارد نشود، اشکالی ندارد بدنسازی کنید. ورزش یا بدنسازی در سطح مناسب اتفاقا باعث افزایش ترشح تستوسترون و هورمون رشد میشود و قد نوجوان بلندتر هم میشود.
اما اگر بدنسازی به صورت غیراستاندارد، با فشار بالا و وزنههای سنگین باشد، باعث کوتاهی قد خواهد شد.
چه حرکاتی در بدنسازی باعث کوتاهی قد میشود؟
بهتر است در انجام تمرینات زیر بسیار احتیاط کنید. در این تمرینات، پایینتنه ورزشکار نوجوان یا جوان درگیر میشود.
- لانگز
- پرس پا
- ددلیفت
- اسکوات
- سومو اسکوات
نکته: با دقت وزنه را انتخاب کنید؛ وزنه شما باید حتما سبک باشد تا خیالتان از بابت آسیب ندیدن صفحه رشد راحت باشد.
تاثیر نحوه انجام حرکات بر کوتاهی قد
یکی دیگر از مواردی که برای بدنسازی در سنین رشد باید به آن توجه کرد، بدنسازی با اجرای فرم صحیح حرکات است. نتایج بعضی از مطالعات نشان میدهد که انجام اشتباه حرکت، باعث آسیب رسیدن به صفحات رشد خواهد شد.
به همین خاطر بهتر است که برنامه ورزشیتان، تحت نظر یک مربی یا کارشناس باشد. اگر هنوز برنامه بدنسازی مناسب با شرایط بدنی و سن خود تهیه نکردهاید، میتوانید از کارشناسان فیتامین به صورت آنلاین مشاوره بگیرید و یا وارد اپلیکیشن فیتامین شوید تا کارشناسان و مربیان ما، برنامهای اختصاصی متناسب با اهداف و شرایطتان برای شما طراحی و تولید کنند. در اَپ، نحوه اجرای صحیح همه حرکات با توضیح و ویدئو موجود است.
اکنون نحوه انجام صحیح حرکات بدنسازی را میآوریم تا در هنگام اجرای این حرکات به صفحات رشد خود آسیب نزنید.
آیا بدنسازی در نوجوانی باعث کوتاهی قد میشود؟
رشد قد بدنسازانی که ورزش را در سنین پایین شروع میکنند، به چه صورت است؟ مثالهای مختلفی وجود دارد که هم نشان میدهد بدنسازانی که از سن کم شروع کردهاند توانستهاند به رشد قدی زیاد برسند، و هم بدنسازانی که از سن کم شروع کردهاند و قدشان خیلی رشد نکرده است. دقت کنید که مهمترین چیزی که در قد شما اثرگذار است، ژنتیک است.
اگر در بدنسازی به خود فشار زیادی وارد نکنید، وزنه سبک انتخاب کنید، فرم صحیح حرکات را اجرا کنید، تغذیه و خواب شما خوب باشد و با یک برنامه مناسب سن خود تمرین کنید بدنسازی قد شما را نمیسوزاند و اتفاقا به رشد قد کمک هم میکند.
بدنسازی برای نوجوانان و جوانان چه فوایدی دارد؟
بسیاری از مربیان و پزشکان براین باورند که رفتن به سراغ ورزشهایی مثل بدنسازی در سنین پایین یکی از بهترین انتخابها است؛ زیرا این کار علاوهبر قویترکردنِ استخوانها و رشد عضلانی، باعث کاهش آسیبدیدگیهای مختلف در بزرگسالی، و همچنین افزایش اعتماد به نفسِ نوجوان خواهد شد.
این یعنی ورزش بدنسازی باعث کاهش علائم و ترسهای سن بلوغ شده و فرد نوجوان یا جوان این دوره پرچالش را نسبت به همسن و سالانش راحتتر پشتِسر خواهد گذاشت.
بهترین سن برای شروع بدنسازی چه زمانی است؟
میتوان تمرینات سبک با وزنه و آموزش صحیح انجام حرکات را از سن ۱۴ سالگی آغاز کرد، اما بدنسازی در این سن و سال باید خیلی ملایم و با وزنههای سبک باشد. برای شروع حرفهایِ بدنسازی، ۱۸ سالگی بهتر است. نتیجه مطالعات نشان میدهد، جوانانی که از سنین پایینتر به سمت تمرینات قدرتی و کار با وزنه میروند، در مقایسه با هم سن و سالانشان از قدرت بدنیِ بیشتری برخوردارند.
نکات مهمی که باید برای شروع بدنسازی در سن رشد رعایت کنید
اگر میخواهید در سنین ۱۴ تا ۱۸ سالگی بدنسازی را شروع کنید، بهتر است ۴ نکته تمرینی زیر را رعایت کنید تا در دوران بلوغ استخوانهایتان رشد کافی داشته باشد.
- حرکتهایتان تا سن ۱۸ سالگی بیشتر از ۱۵ تکرار نباشد؛
- حتما از دمبل سبک استفاده کنید و بعد از ۱۸ سالگی به سراغِ بلندکردنِ وزنههای سنگینتر بروید؛
- هیچگاه وزنه را بدونِ کنترل و رعایت فرم صحیح حرکت از زمین بلند نکنید؛
- فقط از یک مربی دلسوز و مطمئن برنامه تهیه کنید تا خیالتان راحت باشد که برنامه ورزشی شما، علمی و استاندارد نوشته شده است.
چه عاملی جلوی رشد استخوانها را میگیرد؟
مهمترین عاملی که بر رشد قد شما تأثیر دارد، ژنها و زمینههای ارثی است. عوامل دیگر، تأثیر کمتری دارند و فقط میتوانند رشد شما را به تأخیر انداخته یا چند سانتیمتر از قد شما کم کند. با اینحال بهتر است که برای اینکه رشد کامل خود را داشته باشید، مراقب موارد زیر باشید.
تغذیه نامناسب
یکی از عوامل بسیار مهمی که جلوی رشد را میگیرد و باعث کوتاهی قد در سنین رشد میشود، تغذیه و برنامه غذایی نامناسب است. نوجوان برای رشد قد به ویتامینها و مواد معدنی زیادی نیاز دارد از جمله کلسیم، آهن و البته پروتئین.
خواب ناکافی
خواب کافی برای کودک و نوجوان بسیار مهم است. نه تنها خواب کافی و به اندازه مهم است، بلکه ساعت خواب هم مهم است! چراکه هورمون رشد در هنگام خواب شبانه ترشح میشود و اگر کودک یا نوجوان در ساعت ۱۰ شب الی ۲ بامداد خواب باشد، بیشترین مقدار ترشح هورمون رشد را تجربه میکند.
اختلالات تیروئیدی
یکی دیگر از مشکلاتی که میتواند باعث کوتاهی قد شود، کمکاریِ تیروئید و مشکلات غددی است. توصیه میکنیم حتما سالانه آزمایشهای هورمونی بدهید تا خیالتان از بابت مشکلات هورمونی راحت باشد.
سوالات متداول
آیا بدنسازی باعث کوتاهی قد می شود؟
خیر؛ تحقیقات نشان میدهد که بدنسازی ترشح تستوسترون و هورمون رشد را افزایش هم میدهد، اما باید در انجام یکسری حرکات که در مطلب توضیح دادیم، بسیار احتیاط کنید.
بدنسازی را از چه سنی شروع کنیم؟
تمرینات سبک با وزنه را از سن ۱۲ سالگی میتوان آغاز کرد؛ ولی برای شروع حرفهایِ بدنسازی بهتر است تا ۱۷سالگی صبر کنید.
سخن پایانی
مهمترین عامل تعیین کننده قد، ژنتیک است و عوامل دیگر، تاثیر اندکی بر بلندی یا کوتاهی قد نوجوان دارد. کارشناسان معتقدند که بهترین سن برای شروع این رشته ورزشیِ پرطرفدار ۱۸ سالگی است. اگر سوالی دارید در قسمت نظرها برای ما بنویسید.
منبع : healthline
