برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ معرفی بهترین قرص گرفتگی عضلات و آمپول شل کننده عضله

وقتی دچار گرفتگی عضله می‌شویم، شاید ندانیم دقیقا چیکار کنیم و برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ گرفتگی عضلات تقریبا برای همه ما آشناست، وقتی یک عضله می‌گیرد و دیگر نمی‌توانیم آن را حرکت دهیم. این وضعیت شاید بعد از کمی صبر یا ماساژ برطرف شود، اما به طور کلی حالتِ آزاردهنده‌ای است و هیچکس دوست ندارد آن را تجربه نکند.

در این مطلب از فیتامین درباره اینکه برای گرفتگی عضلات چی بخوریم، بهترین قرص گرفتگی عضلات کدام است و معرفی آمپول شل کننده عضله صحبت می‌کنیم.

دلایل اصلی گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات به زبان خیلی ساده یعنی وقتی یک عضله منقبض می‌شود و حرکت دادن آن هم دردناک می‌شود. این اتفاق کاملا رایج و در بیشتر موارد طبیعی است. آیا می‌دانید چرا این اتفاق می‌افتد؟ در ادامه دلایل اصلی گرفتگی عضلات را نام می‌بریم:

کمبود مواد معدنی

وقتی بدن شما دچار کمبود موادی مانند پتاسیم، کلسیم و منیزیم می‌شود، تعادل الکتریکی عضلات هم بهم می‌خورد و ممکن است عضلات منقبض شوند. این مشکل در کسانی که زیاد عرق می‌کنند (مثل ورزشکاران) شایع‌تر است چراکه الکترولیت‌ها از طریق تعریق دفع می‌شوند. توصیه می‌کنیم هم آب کافی بنوشید و هم غذاهایی مثل موز، اسفناج و آجیل میل کنید.

کم‌آبی بدن

کم‌آبی بسیار برای بدن مضر است و غیر از خشکی پوست، مشکلات کلیوی یا خستگی، باعث گرفتگی عضلات هم می‌شود. کم آبی با کم شدن حجم خون ارتباط مستقیم دارد و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی کمتری به عضلات می‌رسد و عضله دچار اسپاسم و گرفتگی‌های دردناک می‌شود. بهم خوردن تعادل الکترولیتی ناشی از کم آبی هم علت دیگر گرفتگی عضلانی است؛ در چنین شرایطی عضله به‌راحتی منقبض می‌شود اما به‌سختی شل می‌شود و همین موضوع منجر به گرفتگی عضلانی می‌گردد.

فشار و خستگی عضلانی

ورزش خودش نوعی فشار به عضله است و طبیعی است که در پایان ورزش، احساس کنید که عضلاتتان گرفته است! البته گاهی اوقات ممکن است شما ورزش را اشتباه انجام دهید، خوب گرم نکنید یا به اندازه کافی استراحت نکنید، در این حالت گرفتگی عضلانی شدیدتر و بیشتر می‌شود.

بیماری‌ها و شرایط خاص

شرایطی مانند دیابت، مشکلات تیروئید، ام‌اس یا کمبود گردش خون می‌توانند اعصاب را تحریک و گرفتگی ایجاد کند. بارداری یا مصرف برخی داروها نیز در گرفتگی عضلات نقش دارند. اگر به صورت مداوم دچار گرفتگی عضلات می‌شوید بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا بیماری زمینه‌ای بررسی شود.

نشستن طولانی مدت

نشستن طولانی‌مدت باعث کاهش جریان خون به عضلات، به‌ویژه در ناحیه کمر، لگن و پاها می‌شود و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی کمتری به عضلات می‌رسد. این وضعیت همراه با ثابت ماندن عضله برای مدت طولانی، موجب خستگی عضلانی، تحریک اعصاب و تجمع مواد زائد متابولیکی می‌شود که همگی می‌توانند انقباض ناگهانی و گرفتگی عضلات را ایجاد کنند.

علاوه بر این، نشستن طولانی اغلب با وضعیت بدنی نامناسب همراه است که فشار غیرطبیعی بر عضلات وارد کرده و خطر گرفتگی و درد عضلانی را افزایش می‌دهد.

مواد غذایی مفید برای گرفتگی عضلات | برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟

اگر عضلاتتان گرفته و هرچقدر استراحت می‌کنید بهتر نمی‌شود، بهتر است یک سری مواد غذایی مفید را امتحان کنید! بعضی از مواد غذایی می‌توانند تعادل الکترولیتی بدن را دوباره تنظیم کنند یا به شرایط شما کمک کنند. در ادامه بیشتر توضیح می‌دهیم.

برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ منابع منیزیم

اگر ورزشکار هستید یا به هر دلیلی زیاد دچار گرفتگی عضلات می‌شوید، حتما منابع منیزیم را در رژیم غذایی خود بگنجانید. منیزیم یک ماده معدنی آرام کننده برای عضلات است و مانع از انقباض بیش‌ازحد فیبرهای عضلانی می‌شود. کمبود منیزیم باعث تحریک پذیری اعصاب، درد و گرفتگی بیشتر عضلات می‌شود. خوشبختانه با خوردن موز، بادام و اسفناج می‌توانید منیزیم بیشتری دریافت کنید و این مشکل را حل کنید.

برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ منابع پتاسیم

پتاسیم دیگر الکترولیت‌ مهم برای عملکرد طبیعی عصب و عضله است و نقش اساسی در برطرف شدن انقباض‌های عضلانی دارد. کمبود این ماده معدنی می‌تواند باعث ضعف عضلانی، خستگی و گرفتگی‌های مکرر شود، به‌ویژه اگر ورزش می‌کنید یا در فصل گرما هستید که بدنتان زیاد عرق می‌کند. از مهم‌ترین منابع غذایی پتاسیم می‌توانیم به موز، آووکادو، سیب‌زمینی، اسفناج، گوجه‌فرنگی، پرتقال و آب نارگیل اشاره کنیم.

برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ منابع کلسیم

کلسیم را به عنوان ماده معدنی اصلی برای استخوان‌ها می‌شناسیم اما غیر از سلامت استخوان‌ها، کلسیم برای هدایت پیام‌های عصبی و انقباض‌های طبیعی عضلات هم مهم است. کمبود کلسیم می‌تواند باعث بهم خوردن تعادل پیام‌های عصبی و درد و گرفتگی در عضلات شود. خوشبختانه با دریافت منابع غنی کلسیم مثل لبنیات (شیر، ماست، کشک و…) ارده کنجد، بادام و ماهی می‌توانید کمبود کلسیم را جبران کنید و از گرفتگی عضلات پیشگیری کنید.

برای گرفتگی عضلات چی بخوریم؟ آب نارگیل

درنهایت به آب نارگیل اشاره می‌کنیم. آب نارگیل  الکترولیت‌ها و مواد معدنی مختلفی دارد که برای رها شدن گرفتگی‌های عضلات مفید است. برخی ورزشکاران در جلسه تمرین به جای آب، یک لیوان آب نارگیل می‌نوشند!

قرص‌های شل‌کننده عضلات | معرفی قرص گرفتگی عضلات

گاهی اوقات که گرفتگی و انقباض عضله بسیار شدید است، پزشک قرص‌های شل کننده عضلات را تجویز می‌کند. این داروها و قرص‌ها روی سیستم عصبی مرکزی شما تاثیر می‌گذارند و انقباض را کاهش می‌دهند. بیشتر این داروها خواب‌آور هم هستند بنابراین حواس‌تان به این نکته باشد! در ادامه یک سری قرص‌های شل کننده عضلات را به شما معرفی می‌کنیم.

هر کدام از این قرص‌ها فقط باید با نظر پزشک مصرف شوند؛ چراکه ممکن است برای برخی بیماران ممنوع باشند یا با برخی داروها تداخل مصرف داشته باشند.

قرص‌های رایج شل‌کننده

• باکلوفن: برای اسپاسم‌های نخاعی و عضلانی شدید مؤثر است و فعالیت ماهیچه‌ها را بهبود می‌بخشد.​
• متوکاربامول: گرفتگی‌ عضلات اسکلتی را تسکین می‌دهد.
• کلردیازپوکساید: این دارو برای اضطراب و بی‌خوابی است اما خاصیت شل کنندگی عضلات هم دارد.
• تیزانیدین: اعصاب نخاعی را آرام می‌کند و برای گرفتگی‌های طولانی‌مدت مفید است.​

قرص منیزیم

قرص منیزیم برای گرفتگی عضلانی مفید است، به‌ویژه در ورزشکاران که ممکن است بیشتر دچار کمبود الکترولیت شوند. مطالعات نشان می‌دهند مصرف منظم قرص منیزیم (مانند سیترات یا گلیسینات) دفعات اسپاسم را تا ۵۰ درصد پایین می‌آورد، به خصوص اگر کمبود وجود داشته باشد.​ بهتر است درباره دوز مصرفی قرص منیزیم از پزشک مشورت بگیرید اما معمولا دوز ۲۰۰ میلی‌گرمی تجویز می‌شود.

قرص پتاسیم

اگر ورزشکار هستید یا به هر دلیلی تعریق زیادی دارید، ممکن است دچار کمبود پتاسیم شوید. کمبود پتاسیم وقتی شدید باشد شما را دچار انقباض غیرارادی عضلات می‌کند، اتفاقی که در دوندگان و بدنسازان رایج است. دوز ۹۹ میلی‌گرمی پتاسیم روزانه را زیر نظر پزشک شروع کنید.

آمپول‌های شل‌کننده عضلات

آمپول متوکاربامول و آمپول اورفنادرین (یا آمپول‌های مشابه) برای اسپاسم‌های حاد عضلات کمر و گردن تجویز می‌شوند؛ و آمپول سیکلوبنزاپرین هم برای کشیدگی‌ها و رگ‌به‌رگ شدن عضلات استفاده می‌شود و روی سیستم عصبی مرکزی اثر می‌گذارد. این آمپول‌ها خاصیت ضددرد هم دارند.

دقت کنید که این داروها برای مصرف زیاد یا پس از تمرین باشگاهی مناسب نیستند و به تجویز پزشک نیاز دارند. همچنین با داروهای مختلفی مثل داروی فشارخون تداخل دارند و گاهی اوقات ممکن است وابستگی هم ایجاد کنند. بنابراین برای درد پس از تمرین نباید سراغ این آمپول‌ها بروید.

ویتامین‌های ضروری برای رفع گرفتگی عضلات

همانطور که بالاتر هم توضیح دادیم، خیلی اوقات کمبود ویتامین‌ها باعث بهم خوردن تعادل الکترولیتی بدن یا ایجاد مشکل در عملکرد سیستم عصبی می‌شود و شما مدام دچار درد و گرفتگی عضلات می‌شوید. در ادامه ویتامین‌های ضروری برای رفع گرفتگی عضلات را نام می‌بریم:

• ویتامین D: برای جذب کلسیم ضروری است؛ کمبود آن هم خطر پوکی استخوان را بالا می‌برد و هم می‌تواند باعث درد و اسپاسم عضلانی شود.
• ویتامین B1: در متابولیسم انرژی و عملکرد عصب عضله نقش دارد؛ کمبودش گاهی با خستگی و گرفتگی عضلانی همراه است.
• ویتامین B6: در انتقال پیام‌های عصبی دخیل است و می‌تواند به تعادل عملکرد عصب–عضله کمک کند.
• ویتامین B12: برای سلامت اعصاب محیطی لازم است؛ نقص آن می‌تواند به درد و گزگز و گاهی اسپاسم منجر شود.
• ویتامین E: یک آنتی‌اکسیدان است و در برخی افراد به کاهش درد و گرفتگی‌های عضلانی (به‌خصوص در سالمندان) کمک می‌کند.

برای بیشتر افراد، این ویتامین‌ها از یک رژیم غذایی کامل که شامل پروتئین کافی، سبزیجات، میوه، غلات کامل و فیبر باشد تأمین می‌شود و مکمل فقط زمانی لازم است که پزشک برایتان بنویسد.

درمان‌های گیاهی و طبیعی شل کننده عضلات

در نهایت وقتی خیلی گرفتگی عضلانی دارید و درد شما را خسته کرده، می‌توانید سراغ درمان‌ها و دمنوش‌های گیاهی بروید! در ادامه چند دمنوش برایتان نام می‌بریم:

• بابونه: دم‌نوش بابونه به خاطر ترکیبات ضدالتهاب و آرام‌بخش، گاهی به کاهش تنش عضلانی کمک می‌کند.
• سنبل‌الطیب: بیشتر به عنوان آرام‌بخش و کمک‌خواب شناخته می‌شود، اما می‌تواند سفتی و اسپاسم عضلات را هم کمتر کند.
• زنجبیل و زردچوبه: خاصیت ضدالتهابی دارند و در دردهای عضلانی پس از ورزش (DOMS) مفید هستند؛ معمولا به شکل ادویه یا دم‌نوش استفاده می‌شوند.
• اسطوخودوس (لاوندر): روغن ماساژ اسطوخودوس روی عضله گرفته، در کنار ماساژ ملایم، حس کشیدگی و درد را کاهش می‌دهد.

سخن پایانی

گرفتگی عضلات نشانه‌ای است از کمبود یک ماده معدنی یا بیش از حد کار کشیدن از عضلات. در این مقاله فیتامین توضیح دادیم که دقیقا برای گرفتگی عضلات چی بخوریم و همچنین چندین قرص گرفتگی عضلات و آمپول شل کننده عضله معرفی کردیم. اگر سوالی دارید در قسمت نظرها برای ما بنویسید.

سوالات متداول

منابع: clevelandclinic، mayoclinic