0

معرفی ناهنجاری شایع اما ناشناخته‌ای به نام اسکولیوز +درمان‌های اسکولیوز

اسکولیوز scoliosis)) یا انحراف ستون فقرات و یا همان کژپشتی، یک ناهنجاری اسکلتی است که در آن ستون فقرات به یک سمت انحراف پیدا می‌کند.

به این‌صورت که اگر از پشت به کمر فرد مبتلا نگاه کنید، انحنایی را در کمرش خواهید دید.

این ناهنجاری بر هر قسمت از ستون فقرات، به‌خصوص در قفسه سینه و قسمت تحتانی کمر تأثیر می‌گذارد. البته اسکولیوز، اغلب با پیش‌زمینه ژنتیکی رخ می‌دهد.

این مقاله جامع از سایت فیتامین را بخوانید تا همه چیز را درباره این ناهنجاری یا انحراف ستون فقرات بدانید.

ناهنجاری اسکولیوز به زبان ساده

تعریف ساده این ناهنجاری یعنی ستون‌ مهره‌های کمر، به جای این‌که صاف و مستقیم باشد، به یک سمت منحرف شده است.

از آن‌جا که در ناهنجاری اسکولیوز ستون فقرات قرینه نیست و کج است، فشار زیادی به عضلات، رباط‌ها، دیسک‌های بین مهره‌ای و مفاصل بینِ مهره‌ای وارد می‌‎شود، که علاوه‌بر ایجاد کمردرد، به خودیِ خود باعث تشدید درجه انحراف نیز خواهد شد.

 

انواع اسکولیوز برای تشخیص بهتر در افراد مبتلا

از نظر انحنا، فرد مبتلا به اسکولیوز دارای منحیِ  Cیا S شکل، در ناحیه ستون فقرات است. در نوع C یک قوس و در نوع S دو نوع قوس غیرعادی ایجاد شده که نحوه انتخاب درمان هرکدام متفاوت از دیگری‌ست.

اما اسکولیوز به دو نوع ساختاری و عملکردی طبقه‌بندی می‌شود. اسکولیوز ساختاری برگشت‌ناپذیر یا دائمی است و دلایلی ازجمله نقص عضو یا بیماری‌های عصبی و یا ژنتیکی دارد. اما نگران نباشید، چون این ناهنجاری، موقتی است و بدونِ جراحی هم درمان خواهد شد.

معرفی دلایل بروز اسکولیوز برای پیشگیری از ناهنجاری

دلایل تغییر شکل و انحراف در ناحیه ستون فقرات (اسکولیوز) معمولاً ناشناخته و مادرزادی است و اسکولیوز ایدیوپاتیک نامیده می‌شود. اما در برخی موارد این عارضه به دلایل زیر رخ می‌دهد:

  • فلج مغزی
  • فلج اطفال

 

  • کوتاهی یک پا
  • تغییر شکل مهره‌ها

 

  • دیستروفی عضلانی
  • عفونت ستون‌مهره‌ها
  • نرمی و پوکی استخوان
  • انحراف لگن به یک سمت

 

سن بروز اسکولیوز در نوزادان، کودکان و بزرگ‌سالان

اسکولیوز در هر سنی ممکن است ظاهر شود، اما اغلب در در سن ۱۰ تا ۱۲ سالگی علائم خود را نشان می‌دهد.

این ناهنجاری یک روند تدریجی است که از کودکی یا نوجوانی ممکن است شروع شود و تا پایان دوران رشد به‌صورت پیش‌‎رونده ادامه پیدا می‌کند.

اما شیرخواران هم اگر به‌صورت مادرزادی با اسکولیوز متولد شده باشند، ممکن است علائمی را نشان دهند.

بیشتر کودکان زیر ۱۰ سالِ مبتلا به این عارضه، منحنیِ خفیفی دارند که در بیشتر موارد به‌راحتی درمان‌پذیر است؛ چراکه منحنیِ کمرِ کودک، در طی رشد، اصلاح می‌شود.

اما پزشکان متخصص توصیه می‌کنند که اگر کودکتان به اسکولیوز دچار شده، حتما هر ۴ تا ۶ ماه یک‌بار توسط متخصص معاینه شود، تا از بدترشدنِ این ناهنجاری پیشگیری کنید.

اگر کودکتان به این عارضه یعنی انحراف ستون فقرات مبتلاست، پزشک براساس درجه انحنای ستون فقرات و سن فرزندتان، استفاده از بریس و فیزیوتراپی را توصیه خواهد کرد.

 

تشخیص اسکولیوز

اگر علائمی که گفته شد را در خود و یا کودکتان دیده‌اید، حتما به پزشک ارتوپد مراجعه کنید تا در صورت بروز این عارضه، هرچه سریع‌تر درمان را شروع کنید.

 

نشانه‌های ناهنجاری اسکولیوز

  • عدم تقارن عضلانی
  • قوس ستون مهره‌ها
  • کاهش دامنه حرکتی
  • اختلال در عملکرد قلب یا ریه

 

  • کمر درد مزمن به دلیل فشار به نخاع
  • ضعف و درد در یک سمت ستون مهره‌ها
  • یبوست به دلیل خمیدگیِ معده و روده‌ها
  • درد در ناحیه کمر، شانه‌ها، لگن، گردن و باسن

 

انتخاب درمان اسکولیوز توسط پزشک متخصص

برای درمان اسکولیوز اول لازم است که به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید. چون درمان این عارضه توسط پزشک غیرمتخصص می‌تواند علائم آن را بدتر کند. پزشک متخصص، هنگام تصمیم‌گیری درباره انتخاب نوع درمان، که در ادامه معرفی شده، فاکتورهای زیر را در نظر می‌گیرد:

 

  1. جنسیت: احتمال ابتلای دختران به اسکولیوز نسبت به پسران بیشتر است و به‌تدریج بدتر هم خواهد شد.

 

  1. نوع انحراف: اسکولیوز از نوع انحراف ساختاری، با بستن بریس یا حرکات اصلاحی جواب نمی‌دهد و نیاز به جراحی است. اما انحراف اسکولیوز از نوع عملکردی بدون جراحی هم درمان پذیر است.

 

  1. درجه انحراف: هرچه انحراف اسکولیوز بیشتر باشد، خطر شدیدترشدنِ انحراف در گذر زمان هم بیشتر خواهد بود. اگر این انحراف از نوع S شکل باشد، نسبت به Cشکل بدتر و وخیم‌تر خواهد شد.

 

  1. موقعیت انحراف اسکولیوز: اگر این انحراف در ناحیه بالاییِ کمر باشد، خطر پیشروی و وخیم‌ترشدن این عارضه بیشتر است.
  2. بلوغ استخوان: با بسته‌شدنِ صفحه رشد استخوانی، پیشرویِ اسکولیوز هم متوقف می‌شود. اما در مواردی که استخوان‌ها هنوز در حال رشد است، عارضه شدیدتر می‌شود؛ ولی در این حالت، استفاده از بریس مؤثرتر است.

 

شروع درمان موفقیت‌آمیز ناهنجاری اسکولیوز

 

درمان اسکولیوز با بریس

در اکثر مواردی که بیمار به اسکولیوز متوسط دچار ​​شده و استخوان‌ها هم هنوز در حال رشد است، پزشک بستن بریس را تجویز می‌کند.

این کار باعث جلوگیری از شدیدترشدنِ انحراف می‌شود، اما آن را درمان یا اصلاح نمی‌کند.

معمولاً در تمام مدت، حتی در طول شب، باید از بریس‌ها استفاده کنید. هرچه  بریس بیشتر توسط بیمار بسته شود، اثربخشیِ آن بیشتر است.

این وسیله درمانیِ پوشیدنی، معمولاً تحرکات کودک را محدود نمی‌کند. اما اگر کودک بخواهد بدود و فعالیت داشته باشد، می‌تواند بریس را در بیاورد. وقتی رشد استخوان‌ها متوقف می‌شود‌، دیگر از بریس استفاده نمی‌شود.

 

 

درمان اسکولیوز با عمل جراحی

تعداد بسیار کمی از بیماران مبتلا به این عارضه ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشند.

در موارد شدید، اسکولیوز با گذشت زمان پیشروی می‌کند. در این موارد، پزشک ممکن است فیوژن ستون فقرات (جوش‌دادنِ مهره‌ها) را توصیه کند.

این عمل جراحی، انحراف ستون فقرات را کاهش می‌دهد و از بدترشدنِ آن جلوگیری می‌کند. پروسه جراحی اسکولیوز شامل مراحل زیر است:

 

جراحی پیوند استخوان: پزشک جراح، دو یا چند مهره را با استخوان پیوند می‌زند. بعضی اوقات، پزشک از میله‌های فلزی، قلاب، پیچ یا سیم استفاده ‌می‌کند تا در حین بهبودیِ استخوان، بخشی از ستون فقرات را کاملا راست نگه دارد. عمل جراحی اسکولیوز ۴ تا ۸ ساعت طول می‌کشد.

 

مراقبت‌های ویژه‌: پس از عمل، کودک را به بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) منتقل می‌کنند و تزریق مایعات وریدی و مسکن آغاز می‌شود.

در بیشتر موارد، کودک پس از ۲۴ ساعت از بخش مراقبت‌های ویژه خارج می‌شود، اما ممکن است لازم باشد برای یک هفته تا ۱۰ روز در بیمارستان بماند.

 

ریکاوری: کودکان معمولاً می‌توانند پس از ۴ تا ۶ هفته از جراحی اسکولیوز به مدرسه بروند و تقریباً یک سال بعد از عمل هم ورزش کنند.

در برخی موارد، ممکن است برای حمایت از ستون فقرات حدود ۶ ماه به یک بریس پشتی احتیاج داشته باشند. پس از جراحی اسکولیوز کودک هم باید هر ۶ ماه یک بار برای چکاپ به بیمارستان مراجعه شود.

 

درمان اسکولیوز با حرکات اصلاحی

حرکات اصلاحی مختلفی برای درمان اسکولیوز پیشنهاد می‌شود که در حقیقت حرکت اصلاحی نیستند و اسکولیوز شما را درمان نمی‌کنند.

این حرکات و تمرین‌ها به درد شما کمک می‌کنند و از بدترشدنِ درجه انحراف اسکولیوز جلوگیری می‌کنند.

هدف دیگر این تمرینات نیز تقویت عضلات ضعیف، در اثر ناهنجاریِ اسکولیوز است. شما با تقویت عضلاتتان می‌توانید دامنه حرکتی و وضعیت کلی بدن خود را بهبود ببخشید.

 

پیش از شروع حرکات تمرینی اصلاحی

اگر تشخیص داده شده که شما به عارضه اسکولیوز دچارید، حتما پیش از انجام هر حرکت تمرینی با متخصص ارتوپد یا کارشناس فیزیوتراپی مشورت کنید.

از تعداد ست‌ها و تکرارها چیزی گفته نشده؛ چراکه تعداد آن را فقط کارشناس متخصص با توجه به وضعیت ناهنجاری تعیین می‌کند.

 

  1. حرکت پل باسن
  • برای شروع حرکت روی تشک دراز کشیده و زانوهایتان را خم کنید؛
  • سپس عضلات سرینی و شکمی را منقبض کرده و باسن را بالا بیاورید؛
  • چند ثانیه در همین حالت مانده و دوباره باسن خود را روی تشک قرار دهید.

 

 

  1. حرکت کشش عضلات پشتی پا و خلفی کمر 
  • ابتدا کف دست‌های خود را روی زمین بگذارید؛
  • کمر و زانوهایتان را کاملا صاف نگه دارید؛
  • با عقب و جلو آمدن اجازه دهید تا عضلات پشت به‌خصوص عضلات پشت پای شما کاملا کشش و انقباض را حس کند؛
  • حالا بلند شوید و به حالت اولیه برگردید؛
  • بعد از ۳۰ ثانیه استراحت، این حرکت را دوباره انجام دهید.

 

  1. حرکت بارفیکس
  • انجام این حرکت، ساده است؛ فقط کافی است میله بارفیکس را بگیرید و از آن آویزان شوید؛
  • لازم نیست خودتان را بالا بکشید؛
  • فقط ۱۵ تا ۲۰ ثانیه در این حرکت بمانید؛
  • سپس میله را رها کنید؛
  • بعد از استراحت کوتاهی، این حرکت را چندبار دیگر هم انجام دهید.

 

  1. حرکت کشش دست و پای مخالف 
  • برای انجام این حرکت ابتدا در حالت چهاردست و پا قرار بگیرید؛
  • زانوهایتان را به اندازه عرض لگن، و دست‌هایتان را به اندازه عرض شانه‌ها باز کنید؛
  • بدونِ چرخاندنِ لگن و خم‌کردنِ پشت، پای راست خود را به سمت عقب برده و دست چپتان را در مقابل خود، در حالت ثابت نگه دارید؛
  • حالا به مدت ۲ تا ۳ ثانیه در این وضعیت بمانید؛
  • سپس این حرکت کششی را با دست و پای دیگرتان هم انجام دهید؛
  • فقط حواستان باشد که این حرکت را با هر دو سمت بدن (چپ و راست) تمرین کنید.

 

  1. حرکت فیله کمر 
  • روی زمین به شکم دراز بکشید؛
  • به‌آرامی دست‌ها و پاهایتان را هم‌زمان بالا بیاورید و به مدت ۳ ثانیه در این حالت بمانید؛
  • سپس دست‌ها و پاها را پایین آورده و بعد از استراحت کوتاهی دوباره حرکت را تکرار کنید.

 

  1. حرکت گاو و گربه 
  • ابتدا به حالت چهار دست و پا روی زمین بنشینید؛
  • شکم خود را منقبض کرده و کمرتان را به بیرون گرد کنید؛
  • به مدت ده ثانیه در این حالت بمانید تا کاملا انقباض را در عضلات کمر احساس کنید؛
  • سپس کمر را خود را به داخل برگردانید و از داخل گرد کنید.

 

  1. حرکت پلانک 
  • روی زمین به شکم دراز بکشید؛
  • آرنج‌ها را در موازات شانه قرار دهید تا زاویه ۹۰ درجه بسازد؛
  • پاهایتان را از قسمت پنجه روی زمین بگذارید؛
  • دقت داشته باشید که پشت و کمر و باسنتان صاف و در یک راستا قرار بگیرد؛
  • به مدت ۳۰ ثانیه در حرکت بمانید؛
  • البته زمان حرکت بستگی به توان بدنی‌تان و نظر پزشک شما دارد.
راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مقالات مرتبط

نظرات کاربران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه :

عضویت در خبرنامه ویژه مشتریان سیگما پلاس

با عضویت در خبرنامه ویژه سیگما پلاس از آخرین جشنواره های سایت باخبر شوید!